گوشیهای هوشمند یکی از بهترین وسایل در برقراری ارتباط و اطلاع رسانی محسوب میشوند. البته امروزه علاوه بر موارد گفته شده، از آنها برای انجام کارهای اینترنتی، حضور در شبکههای اجتماعی، پرداخت قبض و… نیز استفاده میشود. کاربردهای زیاد گوشیهای هوشمند باعث شده تا به نوعی اعتیادآور باشند. از این رو توصیه شده به جای استفاده بیمورد و بیاندازه از گوشیهای هوشمند، بهکارگیری آنها محدود شود. در حال حاضر اعتیاد به گوشیهای هوشمند یکی از مشکلات بسیار بزرگ افراد در سنین مختلف محسوب میشود. این مشکل میتواند برای نوجوانان و دانشآموزان با شکست یا افت تحصیلی همراه شود. در ادامه این مقاله قصد داریم به راهکارهای موثر برای غلبه بر اعتیاد به باز کردن گوشی هوشمند بپردازیم.
علائم کسی که به گوشی اعتیاد دارد!
بین استفاده سالم و یا اعتیاد گونه از موبایل مرز باریکی وجود داشته و وابستگی بیش از حد به گوشیهای هوشمند باعث اعتیاد به آن شده است. گزارشهای علمی نشان میدهند افراد بسیاری دچار اعتیاد به گوشیهای هوشمند هستند. در این بین الگوی سوء استفاده در بین نوجوانان بیشتر بوده و به طور متوسط ۱۶ درصد از نوجوانان دچار اعتیاد به گوشی هستند. از مهمترین علائم این اعتیاد میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- استفاده بیشتر و بیشتر از تلفن همراه برای رسیدن به اثرات مطلوب.
- تلاش ناموفق در عدم استفاده از گوشیهای هوشمند
- وجود دغدغه استفاده از تلفن همراه
- استفاده از تلفن همراه در هنگام تجربه احساسات ناخواسته از جمله اضطراب یا افسردگی
- استفاده بیش از اندازه از گوشی و احساس از دست دادن زمان
- استفاده بیش از اندازه از تلفن همراه و در معرض خطر قرار گرفتن یک رابطه یا شغل
- احساس نیاز به گوشی همراه بهروزتر همراه با برنامههای کاربردی بیشتر و استفاده گستردهتر
- ایجاد حس خشم و کلافگی در زمان عدم در دسترس بودن تلفن همراه یا اینترنت
- ایجاد تنش، افسردگی، تحریک پذیری و بیقراری در زمان استفاده از گوشی هوشمند
علت اعتیاد به باز کردن گوشی در نوجوانان
در بسیاری موارد، نوجوانان مدام تلفن همراه خود را در دست داشته و حتی در هنگام رفتن به حمام یا رختخواب نیز آن را با خود میبرند. اگر شما نیز همیشه گوشی در دسترستان است و حتی یک لحظه آن را از خود جدا نمیکنید، باید نشانههای اعتیاد به گوشی موبایل را بررسی کرده و علت این اعتیاد را پیدا کنید. بعضی اوقات اعتیاد به باز کردن گوشی بیمورد نبوده و ممکن است برای مدیریت یک کسب و کار باشد. بنابراین چنین مواردی را نمیتوان اعتیاد به گوشی در نظر گرفت. زیرا با هدف کسب درآمد و مدیریت کسب و کار انجام میشود.
زمانی که چک کردن گوشی ضروری نبوده و یا نوجوان ساعتها در فضای مجازی پرسه میزند، میتوان آن را به عنوان اعتیاد به گوشی در نظر گرفت. امکاناتی که گوشیهای هوشمند دارند، باعث میشوند تا بسیاری از افراد به آنها گرایش پیدا کنند. با این حال نباید نگران این مسئله بود، زیرا راههای درمانی بسیاری برای اعتیاد به گوشی وجود دارد.
عوارض اعتیاد بیش از اندازه به گوشی
استفاده بیش از اندازه از گوشیهای هوشمند به عنوان نوعی اعتیاد شناخته شده و محققان نام اعتیاد رفتاری را روی آن گذاشتند. طبق مطالعات، با گذشت زمان استفاده بیش از اندازه از تلفنهای هوشمند میتواند باعث ایجاد تغییرات در فرد شده و تاثیر منفی روی زندگی او بگذارد. از جمله پیامدهای استفاده بیش از اندازه از موبایل و اینترنت، میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
تصادف در حین رانندگی
استفاده از تلفن همراه در زمان رانندگی بسیار خطرناک بوده و میتواند حوادث بسیاری ایجاد کند. بیشترین حادثه تصادف به دلیل استفاده از گوشی همراه حین رانندگی رخ داده و حتی استفاده از آن در زمان پیادهروی نیز خطرناک است.
اعتیاد به باز کردن گوشی و آسیب و فشار به چشم
استفاده بیش از اندازه از گوشی میتواند به چشم شما آسیب بزند. از جمله مشکلات چشم در زمان اعتیاد به گوشی، خشکی چشم و تاری دید است. مشاهده صفحه نمایش و اعتیاد به باز کردن گوشی در هنگام شب و زمانی که چراغها خاموش هستند، باعث ایجاد اختلال در خواب میشود. به همین دلیل پس از بیدار شدن از خواب سرحال نخواهید بود و سیستم بدن دچار اختلال خواهد شد.
آسیب به گردن
دیگر عوارض استفاده بیش از اندازه از گوشی هوشمند، آسیب به گردن یا سندروم گردن است. در زمان استفاده مدام سر شما به سمت پایین خم شده و باعث آسیب به ستون فقرات خواهد شد. خم شدن سر فشار زیادی به ستون فقرات وارد کرده و اغلب این فشار توسط خود ما احساس نمیشود. اما به مرور زمان میتواند باعث ایجاد آسیب در مهرههای گردن شده و به عمل جراحی در آینده منجر شود.
افزایش وزن
استفاده از گوشیهای هوشمند یکی از عوامل ایجاد چاقی است. زیرا استفاده مداوم باعث کم تحرکی و عدم شادابی جسم خواهد شد. همچنین اشعههای ساطع شده نیز میتواند انرژی منفی در بدن ایجاد کند.
بدخوابی
اعتیاد به گوشی میتواند کیفیت خواب شما را کاهش دهد. اغلب شما در زمان خواب مدام شبکههای اجتماعی را چک کرده و نگران این موضوع هستید که مبادا کسی با شما تماس بگیرد یا پیام ضروری دهد. به همین دلیل خواب راحت و پیوستهای نداشته و تا صبح چندین بار گوشی خود را چک میکنید.
راهکارهای موثر در ترک اعتیاد به گوشی
قدم اول برای ترک اعتیاد به گوشی درک این موضوع است که مشکلی دارید و برای برطرف کردن آن اقدام کنید. زمانی که به این باور برسید که اعتیاد به گوشی در شما ایجاد شده، حتماً به دنبال راهکاری برای ترک آن خواهید بود. باید توجه داشته باشید که اعتیاد فقط به مواد مخدر و نوشیدنیهای الکلی نبوده و عادات و وابستگیهای بیش از حد در هر موردی مانند اعتیاد به باز کردن گوشی نوعی وابستگی محسوب میشود. بنابراین پس از رسیدن به خودآگاهی، باید قدمهای زیر را برای ترک اعتیاد به گوشی بردارید.
خودآگاهی و کاهش اعتیاد به باز کردن گوشی
زمانی که به این باور رسیدید و متوجه شدید که وابسته به تکنولوژی و گوشی هوشمند هستید، باید برای چگونگی ترک و از بین بردن وابستگی اقدام کنید. با مطالعه مقالات معتبر و یا مشورت با افراد متخصص که در این زمینه علم کافی دارند میتوانید برای ترک آن قدم بردارید.
خاموش کردن اعلانهای گوشی
روشن بودن اعلانها به خصوص مربوط به شبکههای اجتماعی و برنامههای دیگر باعث حواس پرتی شما شده و این احساس را ایجاد میکند که فوراً باید آنها را چک کنید. از طرفی هرچه بیشتر گوشی خود را چک کنید، این کار بیشتر به یک عادت تبدیل خواهد شد. بنابراین اعلانهای خود را خاموش کرده و بدین ترتیب استفاده از گوشی هوشمند را نیز کاهش دهید. تنها برنامههایی که اعلانهای آنها برای شما ضروری است را روشن نگه دارید.
مدیریت زمان در کاهش اعتیاد به باز کردن گوشی
زمان بسیار ارزشمند است و شما نباید در طول زندگی آن را هدر بدهید. استفاده بیش از اندازه گوشی باعث هدر دادن زمان خواهد شد. با محدود کردن استفاده از گوشیهای هوشمند و یا تعیین زمان مشخص برای آن، زمان را مدیریت کنید. به عنوان مثال میتوانید همه پیامها را آخر شب مشاهده کرده و به آنها پاسخ دهید.
کاهش استفاده به جای قطع کردن
شبکههای اجتماعی و استفاده از آن در سنین نوجوانی بسیار هیجان انگیز است. حضور در کانال و گروههای مختلف خبری و سرگرمکننده باعث میشود تا اعتیاد به گوشی افزایش پیدا کند. یکی از راههای درمان اعتیاد به باز کردن گوشی، محدود کردن زمان استفاده از آن است. به جای قطع کردن استفاده، زمان استفاده را از طریق گذاشتن آلارم کاهش دهید. زیرا اگر به صورت یکباره استفاده از گوشی را ترک کنید، احتمال بازگشت به آن زیاد است. اما مدیریت استفاده نتیجه مطلوبتری ایجاد میکند. برای این کار میتوانید زمان استفاده را هر روز یک ساعت کمتر کرده و به تدریج به نتیجه دلخواه برسید.
حذف کردن برنامههای بلا استفاده
اگر برنامهها و اپلیکیشنهایی در گوشی شما هستند که از آنها استفاده نمیکنید، آنها را حذف کنید. این کار باعث میشود تا به تلفن همراه خود نظم داده و زمان استفاده از گوشی را نیز کاهش دهید.
حذف کانالها و گروههای غیر ضروری
برای درمان اعتیاد به گوشی، میتوانید کانالها و گروههای غیر ضروری در شبکههای اجتماعی از جمله تلگرام را حذف کنید. بیصدا کردن نوتیفیکیشن آنها نیز میتواند به شما کمک کند تا تنها پیامهای ضروری را مشاهده کرده و وقت کمتری را هدر بدهید.
حذف بازیها برای کاهش اعتیاد به باز کردن گوشی
بسیاری از نوجوانها بازیهای آنلاین روی گوشیهای خود نصب کرده و در صورت در دسترس بودن اینترنت، ساعتها مشغول به بازیهای آنلاین میشوند. انجام بازی و لذت بردن از آن نیز میتواند یکی از دلایل ایجاد اعتیاد به گوشی شود. پیشنهاد ما این است که بازیهای نصب شده روی گوشی را حذف کرده و حتی با قطع اینترنت، کمتر به بازیهای آنلاین بپردازید.
حرف آخر
راهکارهای بسیاری مانند استفاده از برنامههای ترک گوشی، کمک گرفتن از مشاور، خاموش کردن تلفن همراه در زمان خواب، استفاده از ساعت مچی به جای گوشی و… وجود دارند که همگی برای درمان اعتیاد به گوشی پیشنهاد میشوند. با توجه به عوارض گفته شده در مورد اعتیاد به گوشی، حتماً باید راهحلهایی را برای درمان اعتیاد به باز کردن گوشی پیدا کرد.
حتی استفاده از دو الی سه راهکار پیشنهاد شده به طور همزمان میتواند تاثیر بسیار زیادی روی به حداقل رسیدن زمان استفاده از گوشی داشته باشد. مطالعات نشان میدهند نوجوانانی که زمان زیادی را به استفاده از تلفن همراه خود میگذرانند، استعداد بیشتری برای استرس، اضطراب و افسردگی خواهند داشت. از این رو بهتر است برای جلوگیری از ایجاد مشکلات جسمی و روانی، استفاده از گوشیهای هوشمند را کاهش داده و بیشتر به سلامتی خود توجه داشته باشید.
نشریه اینترنتی نوجوانها با ارائه مطالب به روز در زمینه آموزش، سرگرمی، علم و فناوری تلاش دارد تا علاوه بر برآورده کردن نیازهای مختلف نوجوانان، به آنها در حل مشکلات دوران نوجوانی کمک کند.
