بهترین کتاب برای نوجوانان تنها یک گزینه نیست که بتوان آن را معرفی کرد. کتابها، سبک نوشتاری و ویژگیهای خاصی دارند که بر اساس سلیقه، علاقه و شخصیت هر فرد می توانند گرینه ای مناسب یا نامناسب قلمداد شوند. شما باید بر اساس علاقهمندیهای مخاطبتان که در این موضوع نوجوانان است بتوانید گزینه مناسب را انتخاب کنید.
در این مطلب با رویکرد خاص و جامع کتاب ها را در چند دسته بندی برای والدین، مربیان و خود نوجوانان معرفی کردیم. با این راهنمای جامع نوجوانان را به کتابخوانی تشویق کنید و بهترین کتابهای گنجینههای ادبی و علمی مناسب این گروه سنی پرانرژی را برای مطالعه به او هدیه دهید.
علت اهمیت مطالعه برای نوجوانان
اینکه به دنبال یافتن بهترین کتاب برای نوجوانان هستید نشان می دهد می دانید که مطالعه برای نوجوانان چقدر اهمیت دارد؛ اما بد نیست چند کلامی بیشتر در این باره بخوانید.
دوران نوجوانی، دوره کنجکاوی و جستجوگری است. کتاب خوب به عنوان یک همراه خوب دریچه ای نو به سوی جهان ناشناخته برای نوجوان باز می کند. داستانهای فانتزی و ماجراجویی با تقویت قوی تخیل و خلاقیت، ذهن خلاق را پرورش میدهند. اگر ژانر کتابهای علمی، تاریخی و اطلاعات عمومی را در نظر بگیریم، دانش و آگاهی او تقویت خواهد شد.
خواندن کتاب های خوب دایره لغات را بالا می برد و قدرت بیان و نوشتاری را تقویت می کند. ضمنا نوجوان با خواندن دیدگاه های مختلف نسبت به یک موضوع خاص تفکر انتقادی خود را پرورش می دهد. در نهایت با همذاتپنداری با شخصیت ها احساسات و روابط انسانی را بهتر درک می کند.
البته میان انبوه کتاب ها باید سعی کرد بهترین کتاب برای نوجوان را انتخاب کرد. ویژگی های زیر را برای انتخاب کتاب در نظر بگیرید.
ویژگی های بهترین کتاب برای نوجوانان
برای انتخاب بهترین کتاب برای نوجوانان باید به ویژگی های اساسی کتاب توجه تام کرد. به موارد زیر دقت کنید:
زبان نوشتاری کتاب
استفاده از اصطلاحات پیچیده و خستهکننده نوجوان را از کتاب خوانی فراری می دهد. زبان کتاب باید ساده و جذاب باشد.
شخصیت های داستان
معمولا خواننده با شخصیت های کتاب همذاتپنداری می کند؛ بنابراین مهم است که شخصیت های داستان به خوبی معرفی شوند تا نوحوان بتواند با آن ها ارتباط برقرار کند و احساساتشان را درک کند.
محتوا و موضوع کتاب
کتاب باید علاوه بر سرگرم کردن مخاطب خود، پیام یا دانش ارزشمندی هم به خواننده منتقل کند.
تصاویر موجود در کتاب
برخی از کتاب های مصور یا علمی با تصاویر مطلب و موضوع را بهتر منتقل می کنند. باید توجه کنید این تصاویر با کیفیت و جذابیت بصری داشته باشند.
معرفی ژانرهای محبوب و بهترین کتاب برای نوجوانان
برای انتخاب بهترین کتاب باید بر اساس علاقهمندیهای فردی نوجوان، از بین ژانرهای محبوب جستجو کنید. ما در ادامه این مطلب ابتدا ژانر را معرفی کردیم و بعد گزینه های محبوب در جهان و ایران را آوردیم:
شماره یک: ژانر داستانهای فانتزی و ماجراجویی
در این ژانر، داستان ها در دنیای جادو، موجودات خیالی و سفرهای حماسی بازگو می شود. شاید به جرات بتوان گفت این ژانر یکی از محبوبترین ژانر کتاب خوانی بین نوجوانان است.
- مجموعه “هری پاتر” (Harry Potter) اثر جی. کی. رولینگ (K. Rowling): داستانی کلاسیک درباره دوستی، شجاعت و مبارزه با شر.
- مجموعه کتاب های “هابیت” و “ارباب حلقهها” اثر تالکین (R.R. Tolkien): دنیایی غنی و پر از جزئیات خلق کردهاند.
- کتاب “نارنیا” (The Chronicles of Narnia) اثر سی. اس. لوئیس (S. Lewis): قصههایی پر از شگفتی و درسهای اخلاقی.
- “قصههای مجید” در ایران اثرهوشنگ مرادی کرمانی: داستانهای جذاب و بومی در حوزهی ادبیات کودک و نوجوان نگاهی واقعگرایانه به زندگی نوجوانان میپردازد.
شماره دو: داستانهای علمی-تخیلی
ژانر علمی – تخیلی با ترکیب مفاهیم علمی و واقعی و مسائل تخیلی نوجوان را به آینده، فضا یا جهان ناشناخته می برد.
- “بازی اندر (Ender’s Game) اثر اورسون اسکات کارد (Orson Scott Card): داستانی جذاب دربارهی هوش، استراتژی و اخلاق در جنگ.
- “من افسانهام” (I Am Legend) اثر ریچارد متیسون (Richard Matheson): اگرچه کمی تاریک است، اما مفهوم تنهایی و بقا را به زیبایی نشان میدهد.
شماره سه: کتابهای واقعی و تاریخی
زندگینامهها و رویدادهای تاریخی که بر اساس دوره واقعی زندگی یک نفر یا یک ملت نوشته می شوند درک از گذشته و قهرمانان را در ذهن عمیق تر می کنند. ژانر کتاب های تاریخی و واقعی هم مورد توجه زیادی قرار دارد. توصیه می کنیم اگر به عنوان یک نوجوان به هر حوزه ای علاقه دارید زندگی نامه افراد موفق در آن را بخوانید ؛زیرا خواندن این موارد برای شما الهام برانگیز خواهند بود.
- کتابهای زندگینامهی افراد موفق: مانند زندگینامهی “آلبرت انیشتین”، “ماری کوری”، یا رهبران تاثیرگذار.
- “دنیای سوفی” (Sophie’s World) اثر یوستین گردر (Jostein Gaarder): مقدمهای عالی بر تاریخ فلسفه که به شکلی داستانی ارائه شده است.
- کتاب تاریخ ایران باستان اثر حسن پیرنیا: که به رویدادهای مهم تاریخ ایران باستان به زبان ساده میپردازد.
شماره چهار: کتابهای اطلاعات عمومی
خواندن کتاب اطلاعات عمومی در هر سنی بسیار جالب و آموزنده است. درباره نوجوانان، خواندن چنین کتاب هایی پاسخ تمام کنجکاوی های آن ها را می دهد.
- مجموعه کتابهای “چرا؟” یا “دانستنیهای علمی”: که به زبان ساده به سوالات رایج علمی پاسخ میدهند.
- اطلسهای تصویری: دربارهی بدن انسان، فضا، جانوران یا جغرافیا.
- کتابهای مرتبط با رباتیک، برنامهنویسی یا نجوم: برای نوجوانان علاقهمند
شماره پنج: داستانهای اجتماعی و روانشناختی
کتابهای اجتماعی و روانشناختی که مناسب رده سنی نوجوانان نوشته می شود، به آن ها کمک میکند تا خود، احساساتشان و روابط با دیگران را بهتر درک کنند. از این دست کتاب ها نمونه های زیادی در بازار موجود است، به سه نمونه زیر دقت کنید:
- “کسی که باید باشم” اثر جنیفر نیون (Jennifer Niven): داستانی دربارهی سلامت روان، عشق و یافتن خود.
- شاژده کوچولو اثر فاخر آنتوان دوسنت اگزوپری: داستانی هیجان انگیز درباره شناخت عمیق روحیات مختلف انسانی
- ” بچههای قالیباف شهر” اثر هوشنگ مرادی کرمانی: که به مسائل اجتماعی با نگاهی لطیف میپردازد.
راهکارهای تشویق نوجوانان به کتاب خوانی
برای اینکه از سن کم نوجوان را به کتاب خوانی علاقه مند کنید باید کارهای زیر را انجام دهید:
- زمان مطالعه ایجاد کنید: به او یاد دهید قرار نیست تمام اوقات بیکاری خود را بازی کند، تلوزیون ببیند یا بخوابد. ایجاد زمان مطالعه مانند زمان غذا خوردن، خوابیدن یا هر روتین دیگری یک روش عالی است.
- در خانه فضای مطالعه بسازید: گوشه ای از خانه را برای کتاب خواندن و نگه داری کتاب ها آماده کنید.
- زمان های فراغت را به کتابخانه یا کتابفروشی بروید: قرار نیست همیشه زمان تفریح در پارک یا مسافرت های بین شهری بگذرد. فرزندتان را برای گردش به کتاب خانه ببرید.
- کتاب هدیه دهید: به فرزندتان یاد دهید کتاب خوب هدیه دهد و به او در مناسبت ها کتاب هدیه دهید.
- درباره موضوع کتاب هایی که فرزندتان می خواند صحبت کنید: از او بخواهید کتابی را که خوانده برایتان بگوید؛ با علاقه کوش کنید.
- انتخاب کتاب همیشه با شما نباشد: اجازه دهید خودش بهترین کتاب برای مطالعه را با توجه به علاقه خود انتخاب کند، حتی اگر خلاف نظر شما انتخاب کند.
- الگو کتاب خوانی باشید: فرزندتان با چشم هایشان یاد می گیرند. اگر شما را در حال کتاب خواندن ببینند کتاب خوان می شوند.
نتیجهگیری: کتاب بهترین هدیه به کودکان و نوجوانان
یکی از موهبت هایی که می توان نثار کودکان و نوجوانان کرد تشویق به کتابخوانی و کتاب خوان کردن آن هاست. خواندن کتاب خوب از دوران کودکی مانند بردن کودک به سفرهای هیجانانگیزی است که دیدگاه او را نسبت به جهان تغییر می دهد. بهترین کتاب برای نوجوانان همان است که قوی تخیل او را بیدار و علایقش را پررنگتر از همیشه کند. با توجه به ارائه طیف متنوعی از کتابها، پیدا کردن کتاب خوب کار سختی نیست. با کتاب دادن به فرزندانمان آن ها را به جهانی شگفتانگیز علاقهمند می کنیم که آنها را در مسیر رشد و شکوفایی قرار می دهد.
