فکر میکنی آخرین روز زندگی یک انسان بزرگ و محبوب، چه شکلی است؟ محل قبرش چگونه است؟ معمولاً تصور میکنیم همه دور و برش جمع میشوند، با اشک و آه او را بدرقه میکنند و در مکانی مشخص و زیبا، برای همیشه به خاک میسپارند تا دوستدارانش همیشه بتوانند به دیدارش بروند. اما ماجرای آخرین روزهای زندگی حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر گرامی پیامبر اسلام (ص)، داستانی کاملاً متفاوت و پر از غم و راز دارد. مخصوصا ماجرای محل دفنش!!!
وقتی مهربانی خانه را ترک کرد
بعد از رحلت پدر بزرگوارش، پیامبر اکرم (ص)، دنیا برای حضرت زهرا (س) بسیار سخت و غمبار شد. ایشان که همیشه مظهر مهربانی و مقاومت بودند، در این دوره کوتاه، رنج های زیادی کشیدند. خیلی زود، تنها ۷۵ یا ۹۵ روز بعد از پدر، زمان وداع فرارسید. وقتی ایشان از دنیا رفتند، غم بزرگی قلب امام علی (ع) و فرزندانشان را فراگرفت.
یک وصیت مهم و عجیب
حضرت زهرا (س) پیش از وفات، وصیت های مهمی کردند. یکی از این وصیت ها، درباره ی چگونگی خاکسپاری خودشان بود. ایشان به امام علی (ع) فرمودند که دوست دارند شبانه و در پنهانی دفن شوند. حتی افرادی که در مراسم تشییع جنازه شرکت میکنند، مشخص نباشد. این یک درخواست بسیار عجیب برای زمان خودش بود! اما چرا؟
راز پشت این وصیت
دلیل این وصیت، به حوادث تلخ پس از رحلت پیامبر برمیگشت. کسانی بودند که به خانه ی ایشان هجوم آورده بودند و حتی حضرت زهرا (س) در این حادثه مجروح شدند. ایشان از رفتار و نیت برخی افراد نگران بودند و نمی خواستند حتی در آخرین سفر زمینی، کسانی که باعث آزارشان شده بودند، در مراسمشان حاضر شوند یا محل دفنشان را بدانند. این سکوت و پنهان کاری، خودش یک اعتراض بزرگ و گویا به شرایط آن زمان بود.
تشیعی که دنیا ندید
پس مطابق وصیت، امام علی (ع) به تنهایی و با کمک چند نفر از یاران بسیار نزدیک، آماده ی انجام مراسم شد. ایشان بدن مطهر حضرت زهرا (س) را غسل دادند، کفن کردند و بر آن نماز خواندند. همه چیز در سکوت و دور از چشم دیگران انجام شد. تصور کن در سکوت شب، تنها پدر و فرزندان و چند یار وفادار، بانوی مهربانشان را که مادرشان بود، تشییع میکردند. چه صحنه ی غمبار و پرشوری!
مکانی که هیچکس دقیقاً نمیداند کجاست
اما بزرگترین راز ماجرا اینجاست: هیچکس به طور قطع نمیداند قبر حضرت زهرا (س) کجاست!
امام علی(ع) با زیرکی و برای محافظت از آرامگاه همسرش، چندین قبر در مکان های مختلف حفر کردند تا کسی نفهمد کدامیک واقعی است. مشهور است که ایشان را در یکی از این مکان ها، که ممکن است همین خانه ی خودشان یا جایی نزدیک به آن در قبرستان “بقیع” باشد، به خاک سپردند.
اما چرا این راز، اینقدر مهم است؟
این مخفی بودن، چند درس بزرگ برای ما دارد:
1. احترام به خواسته ی فرد: امام علی (ع) با وجود همه ی سختی ها، کاملاً به وصیت همسرش احترام گذاشتند. این به ما می آموزد که باید به خواسته های به حق دیگران، حتی پس از مرگشان، احترام بگذاریم.
2. قدرت سکوت: گاهی یک سکوت و کناره گیری، از هر اعتراضی بلندتر است. حضرت زهرا (س) با این کار، برای همیشه نشان دادند که از ظلمی که به او و خانواده اش شد، راضی نبوده است.
3. معنای واقعی زیارت: از آنجا که مکان دقیق قبر مشخص نیست، ما نمیتوانیم مانند دیگر اماکن مقدس، به زیارت برویم. اما آموخته ایم که زیارت واقعی حضرت زهرا (س)، پیروی از راه و رفتار ایشان است: مهربانی با دیگران، دفاع از حق، صبر در مشکلات و عبادت خالصانه. این ها بهترین زیارتنامه ها هستند.
و حالا…
امروزه وقتی به شهر مدینه سفر می کنیم، به سراغ قبرستان بقیع میرویم. در آنجا با نگاهی محزون به سمت محلی که احتمالاً آرامگاه اوست، سلام میدهیم و با دل خودمان با او سخن میگوییم. این آرامگاه مخفی، همیشه یادآور مظلومیت بانوی بزرگ اسلام و عظمت صبر و ایمان اوست. گویی این راز، برای همیشه در تاریخ میماند تا به ما بگوید که فاطمه (س) چگونه زندگی کرد و چگونه، ساده اما پراحترام، به خاک سپرده شد.
پس دفعه ی بعد که نام مبارک “فاطمه الزهرا” را شنیدی، به یاد این داستان پراحساس بیفت؛ داستان بانویی که قبرش مخفی است، اما یاد و نامش برای همیشه در قلب ها زنده و آشکار است.
اختصاصی نشریه اینترنتی نوجوان ها – هانا مرادی
