, ,
,

مشخصات فنی کامپیوتر (2)مشخصات فنی کامپیوتر معمولا در بهترین حالت مخلوطی گیج‌کننده از اصطلاحات اختصاری و اعداد است. ولی خوب است معنی آن‌ها را بدانید. آگاهی از این مفاهیم به شما کمک می‌کند یک کامپیوتر جدید انتخاب کنید، عیب کامپیوتر قدیمی خود را بفهمید و در کل از ارتباط میان مشخصات فنی روی کاغذ و تجربه‌ای که در عمل خواهید داشت درک بهتری داشته باشید. از آن جا که کامپیوترهای مدرن بسیار پیچیده هستند، در واقع ما می‌توانیم برای هرکدام از عنوان‌هایی که در ادامه فهرست شده‌اند مقاله‌ای دو برابر کل این مقاله بنویسیم. ولی هدف اصلی در این جا این است که به شما کمک کنیم معنی مشخصات فنی فهرست شده برای کامپیوترهای دسکتاپ و لپتاپ را به زبان ساده بفهمید، و بدانید که هرکدام از آن‌ها چه تفاوتی در عملکرد کامپیوتر ایجاد می‌کنند.

پردازنده‌ مرکزی (CPU)

مشخصات فنی کامپیوتر (3)پردازنده‌ مرکزی (Central Processing Unit) یا CPU مغز کامپیوتر است: این قطعه تمام محاسباتی را انجام می‌دهد که در عمل کامپیوتر را فعال نگه می‌دارند. پردازنده‌ مرکزی عامل اصلی تعیین‌کننده‌ سرعت کلی و عملکرد کامپیوتر است، ولی تنها عامل آن نیست. هر پردازنده‌ مرکزی تعداد مشخصی هسته دارد. هسته‌های یک پردازنده واحدهای کوچک‌تر محاسباتی هستند که در اصل هرکدام از آن‌ها برای خود یک پردازنده محسوب می‌شوند. هسته‌های پردازنده به کامپیوتر اجازه می‌دهند در آن واحد روی چندین عملیات یا وظیفه کار کند. بنابراین هرچه تعداد هسته‌ها بیش تر باشد بهتر است. علاوه بر این، هر هسته یک سرعت پردازش یا «سرعت کلاک» (Clock Speed) دارد. سرعت پردازش که معمولا با واحد گیگاهرتز (GHz) نشان داده می‌شود معیاری است برای سنجیدن این که یک پردازنده چه قدر سریع می‌تواند عملیات سنگین را انجام دهد.

متاسفانه مقایسه کردن عملکرد پردازنده‌های مرکزی براساس تعداد هسته‌ها و سرعت پردازش کاری به شدت دشوار و غیر قابل اعتماد است. چرا که چندین عامل مختلف در عملکرد یک پردازنده تاثیر دارد که اکثر آن‌ها به ریزمعماری (microarchitechture) پردازنده مربوط می‌شود. ریزمعماری در اصل شیوه‌ کنار هم قرار گرفتن هسته‌ها و دیگر اجزای یک پردازنده را مشخص می‌کند. هرکدام از دو کمپانی مطرح اینتل و AMD طراحی ریزمعماری خاص خودشان را دارند. زمانی که به عناوینی نظیر اینتل «اسکای‌لیک» (Skylake)، اینتل «کبی لیک» (Kaby Lake) یا AMD Zen برمی‌خورید، در واقع صحبت از ریزمعماری‌های مختلف است. در این مورد همیشه پردازنده‌های جدیدتر بهتر هستند، چرا که ریزمعماری‌های جدیدتر به پردازنده‌ها اجازه می‌دهند سریع‌تر، بهینه‌تر و با مصرف انرژی کم تر کار کنند.

اینتل و AMD هم چنین در هر نسل از ریزمعماری‌ها از برچسب‌های خاصی (برای مثال i3، i5 و i7 در مورد اینتل) برای نمایش دادن عملکرد نسبی پردازنده‌ها استفاده می‌کنند. این روشی مفید است که اجازه می‌دهد به سرعت قدرت پردازشی را که می‌توانید از یک پردازنده توقع داشته باشید متوجه شوید. طبیعتا در مورد اینتل پردازنده‌های i7 بهترین عملکرد را دارند. وقتی نوبت به AMD برسد، صحبت از Ryzen 3، Ryzen 5 و بالاترین رده یعنی Ryzen 7 خواهد بود. اگر به دنبال بهترین پردازنده می‌گردید، هم چنین باید به قابلیتی که اینتل آن را hyper-threading و AMD آن را multi-threading هم‌زمان می‌خواند توجه داشته باشید. این تکنولوژی‌ها به طور مؤثر تعداد هسته‌ها را (به صورت مجازی) دو برابر می‌کنند. بنابراین با در اختیار داشتن این قابلیت، عملکرد کامپیوتر شما برای کارهای سنگینی مانند ویرایش ویدیو یا نرم‌افزارهای نقشه‌کشی مانند AutoCAD به طرز چشم گیری بهتر خواهد بود.

اگر قصد نداشته باشید شخصا کامپیوترتان را از صفر به طور کامل جمع کنید، احتمالا این اطلاعات تمام چیزی است باید در مورد پردازنده‌ها بدانید. البته پردازنده‌های مرکزی مشخصات فنی دیگری مانند میزان حافظه‌ پرسرعت کش و قابلیت پردازش گرافیکی آنبرد هم دارند. اگر پردازنده‌ مرکزی شما قدرت پردازش گرافیکی کافی را داشته باشد، ممکن است نیازی به خرید کارت گرافیکی مجزا نداشته باشید.

کارت گرافیک (Graphics Card)

مشخصات فنی کامپیوتر (4)عامل مهم دیگر در تعیین عملکرد یک کامپیوتر، کارت گرافیک است. به ویژه اگر قصد دارید با کامپیوترتان بازی کنید یا با نرم‌افزارهای گرافیکی و ویرایش ویدیو زیاد سر و کار دارید. در مبحث پردازنده‌ مرکزی به طور کوتاه به این موضوع اشاره کردیم، ولی در واقع بسیاری از پردازنده‌های جدید اینتل در خود میزان قابل توجهی قدرت پردازش گرافیکی هم دارند. قدرت پردازش گرافیکی این پردازنده‌ها برای بسیاری از کاربران با نیازهایی در حد مرور وب، استفاده از نرم‌افزارهای آفیس یا حتی ویرایش عکس و بازی‌های سبک کافی است. حتی ممکن است به جای پردازنده، روی مادربرد خود یک چیپست گرافیکی آنبرد داشته باشید. کارت‌های گرافیکی آنبرد از حافظه‌ رم اصلی به صورت اشتراکی با پردازنده‌ مرکزی استفاده می‌کنند و به اندازه‌ کارت‌های گرافیکی اختصاصی مجزا قدرتمند نیستند. ولی کارت گرافیکی آنبرد هزینه‌ تمام شده را کاهش می‌دهد و مصرف برق کم تری هم دارد. به همین دلیل معمولا در لپتاپ‌ها برای مصرف بهینه‌تر باتری از کارت‌های گرافیک آنبرد استفاده می‌شود.

پردازنده‌ گرافیکی (Graphics Processing Unit) یا GPU، فارغ از جایی که در سیستم قرار گرفته باشد، همانند پردازنده‌ مرکزی در حال محاسبه است. ولی تنها وظیفه‌ پردازش محاسباتی را دارد که به نمایش تصاویر، انیمیشن‌ها و ویدیوها روی صفحه مربوط هستند. پردازنده‌های گرافیکی در زمینه‌ انجام هم‌زمان تعداد زیادی عملیات بسیار بهتر هستند. به همین دلیل است که امروزه از آن‌ها در زمینه‌های دیگری مانند علوم و رمزگذاری هم استفاده می‌شود. از نظر مشخصات فنی، سنجیدن یک کارت گرافیک نسبت به کارت گرافیک دیگر کار ساده‌ای نیست. در مشخصات فنی یک GPU با مواردی نظیر تعداد واحدهای پردازشی (شبیه به هسته‌های یک پردازنده‌ی مرکزی) و سرعت پردازشی خام روبرو می‌شوید. همانند CPU، در GPU هم باید این دو عامل اصلی را در نظر بگیرید. ولی هم چنین لازم است به «فلاپس» (FLOPS) یا Floating Point Operations Per Second هم توجه کنید. فلاپس نوع خاصی از عملیات ریاضی است که به ویژه در پردازش‌های گرافیکی اهمیت دارد.

کارت‌های گرافیک روی خود حافظه‌ رم اختصاصی یا «ویدیو رم» (vRAM) دارند. این رم مشابه با رم اصلی کامپیوتر (با مشخصات فنی مشابه در زمینه‌ سرعت و پهنای باند) کار می‌کند، ولی تنها با پردازش گرافیکی سر و کار دارد. هرچه کارت گرافیک شما رم بیش تری داشته باشد می‌تواند تعداد پیکسل‌های بیش تری را به طور هم‌زمان در حافظه پردازش کند. در نتیجه می‌توانید بازی‌ها را با رزولوشن بیش تر و نرخ فریم سریع‌تر اجرا کنید. در اصل کارت گرافیک شبیه به یک کامپیوتر کوچک با پردازنده، رم و معماری خاص خودش است که معیارهای مشابهی در عملکرد آن تاثیر دارند. برای افراد عادی، میان‌برهای خوبی وجود دارد تا بدون درگیر شدن با مشخصات پیچیده‌ فنی قدرت یک کارت گرافیک را تشخیص دهند: قیمت و نتایج بنچ مارک‌هایی که در سایت‌های مرتبط منتشر می‌شوند. برای انتخاب یک کارت گرافیک خوب می‌توانید به مطلب زیر مراجعه کنید.

حافظه‌ رم (RAM)

مشخصات فنی کامپیوتر (5)«حافظه‌ رم» (RAM) به کامپیوتر شما فضایی برای فکر کردن می‌دهد، و هرچه میزان آن بیش تر باشد بهتر است. زمانی که ۳۰۰۰ تب در مرورگر خود باز کرده باشید، اولین بخشی که در تنگنا قرار می‌گیرد رم است؛ چرا که کامپیوترتان تلاش می‌کند محتوای تمام آن ۳۰۰۰ تب را به صورت یک جا به یاد داشته باشد. حافظه‌ رم بیش تر به کامپیوتر شما کمک می‌کند با تصاویر و فایل‌های بزرگ‌تری کار کند، یا هم‌زمان به مدیریت و پردازش تعداد بیش تری از تصاویر، فایل‌ها، تب‌های باز شده در مرورگر و اپلیکیشن‌ها بپردازد. حافظه‌ رم بیش تر به طور مستقیم عاملی برای تعیین قدرت خام یک سیستم نیست، ولی بدون شک در بهبود عملکرد آن، به ویژه زمانی که حجم کار زیاد باشد، تاثیر دارد. اگر حجم اطلاعات از میزان حافظه‌ رم بیش تر شود، معمولا کامپیوتر شما مجبور خواهد شد بخشی از داده‌ها را به حافظه‌های کندتری مانند هارددیسک منتقل کند. این یکی از دلایلی است که باعث می‌شود رم بیش تر تجربه‌ای سریع‌تر همراه داشته باشد.

برای بخش زیادی از کاربرانی که قصد خریدن یک کامپیوتر دسکتاپ آماده یا لپتاپ را دارند، دانستن میزان رم اصلی‌ترین نکته است. ولی اگر اندکی عمیق‌تر شوید، مشخصات فنی دیگری هم وجود دارد که باید در نظر بگیرید؛ به ویژه اگر قصد دارید با پول خود سریع‌ترین کامپیوتر ممکن را بسازید. بار دیگر با «سرعت کلاک» (Clock Speed) روبرو می‌شویم که کمک می‌کند سرعت رم در زمینه‌ خواندن و نوشتن داده‌ها و هم چنین میزان داده‌هایی را که می‌تواند در آن واحد مدیریت کند تعیین کنیم (نرخ کلی تبادل رم). «تاخیر» (Latency) یا سرعت واکنش نشان دادن رم به دستورهای هم جزو مشخصات فنی مهم است. مشخصه‌ فنی مهم دیگر DDR است. در حال حاضر رم‌های DDR4 برای کاربران عادی بهترین گزینه‌ در دسترس هستند. این رم‌ها نسبت به نسل قبل یعنی DDR3، سرعت بیش تر، مصرف برق بهینه‌تر و تاخیر کمتری دارند. حافظه‌ رم مشخصه‌های دیگری هم دارد که به پایداری و توانایی آن در مدیریت خطاها مربوط می‌شود. ولی باز هم لازم به ذکر است که بیش تر ما نباید در مورد این موارد نگران باشیم: تفاوت این موارد تنها در کارهای بسیار تخصصی مشخص می‌شود.

سایر مشخصات یک کامپیوتر

مشخصات فنی کامپیوتر (1)پردازنده‌ مرکزی، رم و کارت گرافیک، اصلی‌ترین مشخصات فنی هستند که هنگام ارزیابی کامپیوتر قدیمی یا پیدا کردن یک کامپیوتر جدید باید در نظر بگیرید. ولی قطعا قطعات و مشخصات دیگری هم هستند که باید مد نظر داشته باشید. هارد درایو خیلی ساده میزان فضایی را تعیین می‌کند که برای ذخیره کردن دائمی فایل‌ها و اطلاعات در اختیار دارید. اگر فضای بیش تری نیاز دارید، هارد درایو حجیم‌تری بگیرید. درایو‌های SSD که اغلب در مک‌بوک‌ها و لپتاپ‌های رده‌بالای دیگر استفاده می‌شوند، هیچ قطعه‌ متحرک مکانیکی ندارند و از هارددیسک‌های مکانیکی قدیمی سریع‌ترند. البته درایوهای SSD قیمت بیش تری هم دارند و معمولا حجم آن‌ها کم تر است. تکنولوژی‌های جدیدی مانند درایوهای هیبریدی یا تکنولوژی «اپتین» (Optane) اینتل، تلاش دارند به ترکیبی بهتر از هر دوی این نوع درایوها برسند.

احتمالا تا زمانی که قصد نداشته باشید خودتان یک کامپیوتر جمع کنید، مجبور نخواهید بود در مورد انتخاب مادربرد هم تصمیم بگیرید. مادربرد عملکردی مانند سیستم عصبی دارد و تمام اجزای مختلف را به هم متصل می‌کند. معمولا مشخصات فنی مادربرد تفاوت چشم گیری در عملکرد کلی ایجاد نمی‌کند، ولی می‌تواند کمک کند اجزای کلیدی در کنار هم بهتر و سریع‌تر کار کنند. مادربرد هم چنین تعداد و انواع پورت‌های ورودی و خروجی کامپیوتر را تعیین می‌کند.

digikala.com

یادداشت سردبیر:

با تشکر فراوان از آقای کیوان جهانگرد از اعضای فعال سایت که این مطلب را برای ما ارسال کردند.

بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید

یا    

رمز خود را فراموش کرده اید؟

ساخت یک حساب جدید