فضانورد کیست
فضانورد کسیه که آموزش دیده تا بتونه در شرایط خیلی خاص و سخت فضا زندگی کنه و کار انجام بده. یعنی نه فقط باید از نظر جسمی قوی باشه، بلکه باید از نظر ذهنی هم خیلی مقاوم باشه. چون وقتی میری فضا، هوا نیست، جاذبه نیست، صداها فرق میکنه، بدن رفتارهای عجیبی نشون میده و همه چیز مثل زمین نیست. تازه فضانوردها باید بتونن با دستگاه ها، سفینه، ربات ها و حتی کارهای علمی سخت هم کنار بیان. به همین خاطر آموزش فضانورد شدن خیلی مرحله داره.
اولین قدم برای فضانورد شدن از کجا شروع میشه؟
بذار خیلی راحت بگم: از مدرسه. اگه کسی واقعا بخواد وارد این مسیر بشه باید درس های پایه مثل ریاضی، فیزیک و زیست رو خوب یاد بگیره. نه اینکه نابغه باشه، ولی باید تلاش کنه که این درس ها براش قابل فهم و قابل کنترل باشه. چون همه تکنولوژی های فضایی و آموزش های فضانوردی بر اساس همین علم ها ساخته شدن.
- ورزش کردن منظم
- غذاهای سالم خوردن
- خواب کافی داشتن
- کنترل استرس و تمرکز
این چیزا شاید ساده به نظر برسن ولی واقعا پایه های اصلی توانایی جسمی فضانورد هستن.
دانشگاه چی؟ باید چی بخونیم؟
خیلی از فضانوردها در رشته های مهندسی هوافضا، فیزیک، زیست، مهندسی مکانیک، پزشکی، یا کامپیوتر درس میخونن. حتی بعضی ها خلبان ارتش میشن و بعد وارد ناسا یا سازمان فضایی کشور خودشون میشن. یعنی مسیر یه دونه نیست ولی همه راه ها از یک چیز میگذرن: سخت کوشی.
آموزش های سختی که هر فضانورد باید بگذرونه
خب حالا فرض کنیم یکی درس خوند و قوی شد و وارد برنامه فضانوردی شد. تازه آخر داستان نیست، اولشه. فضانوردها باید توی شبیه سازها تمرین کنن، پرواز های بدون جاذبه رو تجربه کنن، لباس فضایی رو یاد بگیرن بپوشن، یاد بگیرن چطور در شرایط اضطراری تصمیم بگیرن، حتی باید یاد بگیرن چطور روی بدن خودشون و هم تیمی ها کمک های پزشکی انجام بدن. چون اون بالا دکتر نیست که بگی بیا!
حتی تمرین های شنا برای تنفس و کنترل بدن زیر آب انجام میدن چون حرکت توی آب شبیه حرکت توی بی وزنی فضاست. تازه باید زبان انگلیسی و بعضی وقت ها زبان روسی هم بلد باشن چون خیلی از تجهیزات و ماموریت ها بین المللی هستن.
چقدر طول میکشه تا کسی واقعا فضانورد بشه؟
اگه از دبیرستان حساب کنیم، حداقل 10 تا 15 سال. بعضی ها بیشتر. یعنی اینطوری نیست که بگیم فردا عاشق فضا شدیم و پس فردا میریم ماه. این یک مسیر طولانیه و فقط کسایی که واقعا عاشقش باشن وسط راه خسته نمیشن. ولی باور کن کسایی که به اینجا میرسن، حسشون از هر چیزی تو دنیا قوی تر و زیباتره. چون دارن کاری میکنن که فقط تعداد خیلی کمی از آدم ها روی زمین تجربه میکنن.
تو هم میتونی فضانورد بشی؟
بذار صادق باشیم: بله، ولی فقط اگر واقعا بخوای. فقط اگر تحمل صبر و تلاش زیاد رو داشته باشی. فضانورد شدن برای آدم های شجاعه. برای آدم هایی که از سختی ها فرار نمیکنن. برای آدم هایی که به رویاهاشون اعتماد دارن. اگه اینا رو داری، تو یک قدم جلوتر از خیلی ها هستی.
یه نکته خیلی مهم: خیلی از آدم هایی که امروز فضانورد شدن، وقتی نوجوان بودن، هیچ امکانات خاصی نداشتن. فقط یک چیز داشتن: رویای بزرگ و پشتکار خیلی زیاد.
زندگی در فضا چه شکلیه اصلا؟
خب حالا فرض کن رسیدی به ایستگاه فضایی یا یک سفینه فضایی. زندگی اونجا مثل زندگی روی زمین نیست. مثلا آب تو لیوان نمیریزی چون آب گلوله گلوله تو هوا شناور میشه. برای غذا خوردن باید بسته های مخصوص باز کنی. خوابیدن هم روی تخت نیست، توی کیسه خواب چسبیده به دیواره اتاق میخوابی. چون اگه رها بخوابی وسط اتاق معلق میمونی و میچرخی. حتی راه رفتن هم وجود نداره چون زمین نیست که بهت نیرو بده. باید با گرفتن دستگیره ها خودت رو از یک طرف به طرف دیگه پرت کنی. عجیب ولی خیلی جذابه.
یکی از سخت ترین چیزها تو فضا دلتنگیه. چون تماس با خانواده و دوستان خیلی محدود میشه. هر کسی نمیتونه تو سکوت و تنهایی و آرامش عجیب فضا تاب بیاره. به خاطر همین فضانوردها قبل از سفر آموزش های روانی خاصی میبینن تا ذهنشون قوی باشه.
چرا بدن تو فضا رفتار عوض میکنه؟
همه چی به جاذبه مربوطه. اینجا روی زمین بدن ما عادت کرده که جاذبه همیشه ما رو به سمت پایین میکشه. ولی تو فضا جاذبه خیلی کم یا حتی صفر میشه. برای همین ماهیچه ها ضعیف میشن، استخوان ها کلسیم از دست میدن، قلب و ریه ها رفتاراشون تغییر میکنه. به خاطر همین فضانوردها حتی توی فضا باید ورزش کنن. روزی دو ساعت ورزش اجباری دارن تا بدنشون افت نکنه. این یکی از چیزهاییه که خیلی ها نمیدونن. یعنی تو فضا لم ندادی روی تخت و ول باشی. خیلی باید به خودت برسیش.
حتی برگشتن به زمین هم سخت میشه. چون بدن باید دوباره عادت کنه که جاذبه وجود داره. بعضی فضانوردها وقتی تازه برمیگردن نمیتونن راه برن. میبینی که این کار فقط هیجان نیست، مسئولیت و مراقبت و تلاش هم کنارش هست.
اگه بخوای از همین الان شروع کنی چی کار باید بکنی؟
اولین قدم اینه که رویا رو جدی بگیری. یعنی باور کنی که ممکنه. بعدش کم کم شروع کنی به ساختن خودت. نه لازم امکانات عجیب داشته باشی و نه خانواده فضایی باشن و نه مدرسه فوق پیشرفته بری. چیزی که لازم داری ایناست:
- کنجکاوی و پرسشگری
- کتاب خوندن و فیلم مستند دیدن درباره فضا
- قوی کردن بدن با ورزش سبک ولی منظم
- یاد گرفتن یک زبان خارجی مثل انگلیسی
- دوست شدن با درس هایی که معمولا همه ازشون فرار میکنن مثل ریاضی و فیزیک
اگر اینا رو قدم به قدم انجام بدی، بدون این که خودت بفهمی داری تبدیل میشی به کسی که آماده یه سفر بزرگه.
چیزی که خیلی ها اشتباه میفهمن
خیلی ها فکر میکنن فقط آدم های نابغه یا خیلی پولدار یا خیلی خاص میتونن فضانورد بشن. ولی واقعیت اینه که بیشتر فضانوردهای دنیا آدم های عادی بودن که یک تفاوت داشتن: اون ها به رویاشون وفادار موندن. حتی وقتی بقیه مسخره شون کردن یا گفتن شدنی نیست. حتی وقتی سخت شد و حتی وقتی طول کشید. اون ها متوقف نشدن. اینجا دقیقا همون نقطه ایه که آدم های معمولی از آدم های قهرمان جدا میشن.
این مسیر طولانیه، سختی داره، تلاش میخواد. اما در نهایت اگر موفق بشی، تو تبدیل میشی به کسی که از بالا به دنیا نگاه کرده. کسی که تونسته جایی برسه که فقط چند صد نفر در کل تاریخ بشر بهش رسیدن. این کم چیزی نیست.
پیشنهاد مطالعه:
داستان اولین دختر فضانورد جهان
پیشنهاد مطالعه:
موجودات فضایی واقعا وجود دارن؟
پیشنهاد مطالعه:
دانستنی های عجیب درباره ی فضا
پس اگه جایی وسط این متن یه لحظه قند تو دلت آب شد و گفتی منم میخوام، همون لحظه رو جدی بگیر. از همین امروز یک قدم بردار. حتی یک قدم کوچک. مثل یک صفحه کتاب خواندن، یک مستند دیدن، یا حتی فقط سرچ کردن اسم یک فضانورد. این ها سنگ های کوچیکی هستن که در نهایت یک راه خیلی بزرگ رو میسازن.
تو میتونی. نه چون من میگم. چون هر کسی که امروز تو فضاست یه زمانی دقیقا همین سوال ها رو میپرسید و دقیقا همینطوری شروع کرد. شاید نفر بعدی تو باشی.
