«محرم برای نسل امروز چگونه است؟»
«چرا باید برای کسی که ۱۴۰۰ سال پیش شهید شده عزاداری کنیم؟»
«چرا هر سال همین مراسم تکرار میشود؟»
«شبهای محرم بر چه اساسی نامگذاری شدهاند؟»
«آیا یزید مسلمان بود یا کافر؟» و….
اگر این سؤالها را در ذهن داری، بدان که تنها نیستی. خیلی از نوجوانها و حتی بزرگترها هم چنین پرسشهایی دارند. اتفاقاً دین و تاریخ زمانی ارزشمند میشوند که بتوان درباره آنها سؤال کرد و پاسخ منطقی گرفت.
«امام حسین(ع)چه کسی بود؟»
امام حسین(ع) نوه پیامبر اسلام(ص)، فرزند امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) بود.
حدود ۱۴۰۰ سال پیش، فردی به نام یزید به حکومت رسید و از امام حسین(ع) خواست حکومت او را تأیید کند. اما امام معتقد بود حاکمی که به مردم ظلم میکند و ارزشهای انسانی و دینی را نادیده میگیرد، شایسته تأیید نیست.
او میان دو انتخاب قرار گرفت:
1- سکوت کند و جان خود و خانوادهاش را حفظ کند.
2- در برابر ظلم بایستد و هزینه آن را بپردازد
امام حسین(ع) راه دوم را انتخاب کرد.
سرانجام در دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری، در سرزمین کربلا، امام حسین(ع) و یارانش به شهادت رسیدند و یکی از مهمترین رخدادهای تاریخ اسلام رقم خورد.
چرا برای امام حسین(ع) عزاداری میکنیم؟
هر روز انسانهای زیادی از دنیا میروند، اما همه آنها در حافظه تاریخ ماندگار نمیشوند.
مردم برای «مرگ» عزاداری نمیکنند؛ برای «پیام» و «هدف» عزاداری میکنند.
بسیاری معتقدند امام حسین(ع) برای دفاع از حقیقت، عدالت و کرامت انسانی جان خود را فدا کرد. به همین دلیل نام و یاد او پس از قرنها همچنان زنده مانده است.
آیا یزید مسلمان بود؟
یزید خود را مسلمان میدانست و در جامعهای اسلامی حکومت میکرد. اما اختلاف امام حسین(ع) با او بر سر مسلمان بودن یا نبودن ظاهری نبود.
مسئله اصلی این بود که آیا حاکم در عمل به ارزشهایی مانند عدالت، صداقت، رعایت حقوق مردم و مقابله با ظلم پایبند است یا نه؟
از نگاه امام حسین(ع)، دین تنها به ظاهر و ادعا محدود نمیشود؛ بلکه در رفتار و عملکرد انسان معنا پیدا میکند. به همین دلیل حاضر نشد حکومت یزید را تأیید کند.
چرا بعد از ۱۴۰۰ سال هنوز از عاشورا حرف میزنیم؟
فرض کن همه میدانند کاری اشتباه است، اما هیچکس جرأت اعتراض ندارد.
در چنین شرایطی، فردی پیدا میشود که با وجود خطرها میگوید: «این کار درست نیست.»
شاید در ظاهر شکست بخورد، اما شجاعت و ایستادگی او فراموش نمیشود. بسیاری از مردم عاشورا را نمادی از ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از حقیقت میدانند؛ به همین دلیل این حادثه هنوز در یادها زنده است.
آیا عزاداری فقط گریه کردن است؟
گاهی گفته میشود:
«گریه کردن چه فایدهای دارد؟»
اگر عزاداری فقط به گریه محدود شود، اثر چندانی نخواهد داشت. هدف اصلی این مراسم، یادآوری پیامها و ارزشهایی است که امام حسین(ع) برای آنها ایستاد.
همانطور که ملتها قهرمانان و شخصیتهای تأثیرگذار خود را فراموش نمیکنند، مراسم محرم نیز برای زنده نگه داشتن این پیامها برگزار میشود.
شبهای محرم چرا نام دارند؟
شاید شنیده باشی:
«امشب شب حضرت قاسم(ع) است.»
یا
«امشب شب حضرت عباس(ع) است.»
این نامگذاریها از زمان واقعه کربلا وجود نداشت. در طول سالها، علما و هیئتهای مذهبی برای آشنایی بیشتر مردم با شخصیتهای مختلف کربلا، شبهای محرم را به نام برخی از یاران و خانواده امام حسین(ع) نامگذاری کردند.
- شب اول: آغاز محرم و یاد امام حسین(ع)
- شب دوم: حضرت مسلم بن عقیل(ع(
- شب سوم: حضرت رقیه(س)
- شب چهارم: حر بن یزید ریاحی
- شب پنجم: حضرت عبدالله بن حسن(ع)
- شب ششم: حضرت قاسم بن حسن(ع)
- شب هفتم: حضرت علیاصغر(ع)
- شب هشتم: حضرت علیاکبر(ع)
- شب نهم: حضرت عباس(ع) یا تاسوعا
- شب دهم: امام حسین (ع)یا عاشورا
چرا نوجوانها با بعضی شخصیتهای کربلا ارتباط بیشتری میگیرند؟
شاید جالب باشد بدانید برخی از قهرمانان کربلا سن زیادی نداشتند.
حضرت قاسم(ع) نوجوان بود.
حضرت علیاکبر(ع) جوان بود.
به همین دلیل بسیاری از نوجوانان و جوانان هنگام شنیدن داستان آنها احساس نزدیکی بیشتری میکنند؛ چون میبینند قهرمان بودن فقط مخصوص افراد مسن و قدرتمند نیست.
پیام عاشورا برای نسل امروز چیست؟
شاید مهمترین پیام عاشورا این باشد که همیشه آسانترین راه، بهترین راه نیست. گاهی انسان باید بین منفعت شخصی و درستکاری یکی را انتخاب کند. بین سکوت و گفتن حقیقت. بین راحتی و مسئولیت. بین همراه شدن با جمع یا ایستادن پای باورهایش.
به همین دلیل است که پس از قرنها هنوز نام امام حسین(ع) زنده مانده است؛ نه فقط به خاطر یک نبرد تاریخی، بلکه به خاطر انتخابی که انجام داد؛ انتخابی که هنوز هم میتواند برای انسان امروز الهامبخش باشد.
سخن پایانی
شاید لازم نباشد همه انسانها نگاه یکسانی به عاشورا داشته باشند؛ اما برای فهمیدن چرایی ماندگاری آن باید فراتر از یک حادثه تاریخی نگاه کرد.
برای میلیونها نفر در سراسر جهان، محرم فقط یادآور گذشته نیست؛ بلکه یادآور ارزشهایی است که هیچوقت کهنه نمیشوند: آزادگی، شجاعت، وفاداری، عدالتخواهی و دفاع از حقیقت.
اختصاصی نشریه اینترنتی نوجوان ها – معصومه درگاهی
8 پاسخ
سلام ای کاش یکم اینطور مطالب بیشتر باشه ، تا شاید هم سن و سالای ما به جای پرداختن به اینکه ما دی ماه و داریم و عاشورا رو نمیخوایم
به سیره و روش های ائمه بپردازن تا بفهمن راه و روش اون ها چقدر اثر گذار بوده و با اون داستانای ….. متفاوت بود.
اگر مطلبی نوشتین از طریق کامنت برامون بفرستید تا به اسم خودتون منتشر بشه و بقیه هم استفاده کنن😊
یکم قانع شدم
خداروشکر😊😊
ایول یا امام حسین
سلام خوب بود یکم از سوالام جوابش گرفتم
سلام اینکه معاویه هم نماز میخوند درست ؟
سلام فاطمه جان. بله، کاملاً درست است.
معاویه بن ابوسفیان به عنوان خلیفه و حاکم در نظام اسلامی آن زمان، به صورت عمومی و رسمی نماز میخواند و در مسجد به عنوان امام جماعت حضور مییافت. این موضوع نه تنها در منابع تاریخی اهل سنت، بلکه در منابع تاریخی دیگر نیز مورد تایید است که او ظواهر دینی و مناسک عبادی را در طول دوران حکومتش رعایت میکرد.