برای شنیدن خلاصه کتاب بدن فراموش نمی‌کند، به قسمت آخر این مطلب مراجعه کنید. در این فایل صوتی مهم‌ترین درس‌های این کتاب ارزشمند در قالب یک فایل کوتاه برایتان آماده شده است. برای شنیدن خلاصه کتاب‌های مشابه به بخش فرهنگستان و معرفی کتاب نشریه اینترنتی نوجوانها مراجعه کنید.
درباره کتاب بدن فراموش نمی‌کند اثر باسل ون درکولک
اگر در زندگی تجربه‌های آسیب‌زا داشتید حتماً باید کتاب بدن فراموش نمی‌کند را بادقت بخوانید. این کتاب توضیح می‌دهد که تجربه‌های آسیب‌زا فقط در خاطرات ذهنی ما باقی نمی‌ماند.
این تجربه‌ها روی بدن، رفتار و خلق‌وخو ما تأثیر می‌گذارد. در این کتاب با تکه بر پژوهش‌های روان‌شناسی، عصب‌شناسی و تجربه‌های بالینی ارتباط میان تروما و واکنش‌های بدن بررسی می‌شود.
پیام اصلی نویسنده کتاب این است: “برای درک و درمان تروما، فقط صحبت‌کردن از گذشته کافی نیست.”
تأثیرات تروما بر افراد
تروما تأثیرات زیادی بر بدن و روح و روان افراد دارد. این تأثیرات باتوجه‌به عوامل مختلفی مانند نوع تروما، سبک زندگی افراد و موارد دیگر متفاوت است. در ادامه برخی از تأثیرات تروما بر افراد را که در کتاب بدن فراموش نمی‌کند آمده است را بخوانید.
تغییرات در سیستم عصبی
تروما سیستم عصبی بدن را برای مدت طولانی در حالت آماده باش قرار می‌دهد. در این حالت بی‌خوابی، اضطراب، حساسیت شدید به محرک‌های بیرونی، گرفتگی‌های عضلانی پیش می‌آید.
بدن در این حالت ناخودآگاه دچار ترس، خشم یا بی‌حسی می‌شود.
از نظر فرد دیگر خطری وجود ندارد؛ اما بدن همچنان به اتفاقی که درگذشته رخ‌داده مانند یک خطر بالقوه نگاه می‌کند.
بی‌احساس‌شدن
یکی از مواردی که شخص بعد از تروما به آن دچار می‌شود احساس بی‌تفاوتی یا بی‌احساس‌شدن است. فاصله‌گرفتن از احساسات در واقع راهی برای محافظت از خود در برابر تجربه‌ای است که تحمل آن بسیار سخت است. البته این واکنش لزوماً به معنای بی احساسی واقعی نیست؛ بلکه صرفاً بخشی از سازوکار دفاعی بدن در برابر فشار است.
تغییر خاطرات حافظه معمولی به خاطرات حافظه تروماتیک
خاطرات معمولی ما همان‌هایی هستند که در قالب یک داستان نسبتاً منظم از گذشته در خاطرمان هست. این خاطرات واکنش‌های شدید بدنی ایجاد نمی‌کنند و در موقعیت‌های مختلف ناخودآگاه فعال نمی‌شوند.
اما در مقابل خاطرات حافظه تروماتیک ممکن است به شکل‌های متفاوتی مانند یک تصویر، احساس بدنی، صدا یا هر موردی دیگری ناگهانی فعال شوند.
یک بو خاص، صدا یا قرارگرفتن در موقعیت خاص یا دیدن افراد با ویژگی‌های بدنی خاص می‌تواند واکنش شدید روحی و روانی در فرد ایجاد کند. این در حالی رخ می‌دهد که فرد دیگر با آن گذشته ارتباطی ندارد.
در کتاب درباره انواع حافظه صحبت می‌شود و سپس راهکارهای شناخت این محرک‌ها و راه‌حل‌های مفید برای مواجه با واکنش‌های خودکار آموزش داده می‌شود.
نسخه کولک برای درمان تروما
کولک معتقد است برای درمان تروما در افراد مختلف نمی‌توانیم یک نسخه واحد بپیچیم. نوع تجربه، شدت واکنش بدن و شرایط فرد در تعیین بهترین روش درمان تروما تأثیرگذار است.
براین‌اساس در کتاب بدن فراموش نمی‌کند مجموعه‌ای از روش‌های مختلف برای درمان تروما بررسی می‌شود. هر کدام از این روش‌ها به‌صورت هم‌زمان بدن، ذهن، روابط، و احساس امنیت را در افراد در نظر می‌گیرد.
نویسنده معتقد است هدف از درمان یک تروما فراموش‌کردن گذشته نیست، بلکه فرد برای داشتن زندگی سالم‌تر در حال باید یاد بگیرد چگونه باتجربه گذشته کنار بیاید.
در این کتاب اهداف زیر برای درمان تروما دنبال می‌شود.
ارتباط با شخص حامی و قابل‌اعتماد
ایجاد احساس امنیت برای شخصی که آسیب‌دیده است اهمیت زیادی دارد؛ اما چرا؟ محققان معتقدند بدن برای آرام‌شدن به تجربه واقعی امنیت نیاز دارد نه‌فقط اطمینان منطقی! در این کتاب به این موضوع اشاره می‌شود که احساس امنیت نباید تنها در ذهن تکرار شود؛ بلکه باید در بدن احساس شود.
بعد از تروما چیزی که بیش از همه در یک فرد آسیب می‌بیند حس امنیت است. محیط قابل‌پیش‌بینی، افراد قابل‌اعتماد روی توانایی تنظیم واکنش‌های بدنی تأثیر مستقیم دارد.
ارتباط با یک شخص حامی و قابل‌اعتماد می‌تواند تا حد زیادی این حس امنیت ازدست‌رفته را احیا کند.
تروما گاهی باعث می‌شود شخص آسیب‌دیده از همه فاصله بگیرد؛ یا در اعتمادکردن به دیگران دچار مشکل شود.
قرارگرفتن در مسیر ایجاد ارتباط سالم با افراد قابل‌اعتماد شخص را وارد مسیر بازسازی می‌کند. اگر شخص تنها باشد مواجه مستقیم با خاطرات و مشکلات بیش از حد سنگین خواهد بود.
بازیابی احساس اختیار
تروما می‌تواند احساس اختیار و کنترل فرد نسبت به بدن، احساسات و رفتارهای او را تحت‌تأثیر قرار دهد. در این کتاب به شما آموزش داده می‌شود چطور احساس اختیار و تسلط بر خودتان را با روش درست بازیابی کنید.
این مسیر بازیابی طولانی است و به‌تدریج با شناخت واکنش‌های شخصی و یادگیری راه‌های سالم برای مدیریت واکنش‌ها رخ می‌دهد.
هنر، یوگا، ورزش/ راه گذر از تروما
ون در کولک در بخشی از کتاب توضیح می‌دهد: “برخی از روش‌های غیرکلامی به افراد کمک می‌کنند تا با بدن و احساسات خود ارتباط برقرار کند.”
یادگیری و انجام فعالیت‌های هنری، یوگا و ورزشی به‌عنوان یک رویکرد درمانی تروما برای پیداکردن آگاهی از بدن و تنظیم احساسات بسیار عالی‌اند.
توجه به بدن به فرد کمک می‌کند احساسات و واکنش‌های خود را زودتر تشخیص دهد. شناخت نشانه‌هایی مانند افزایش ضربان قلب، انقباضات عضلانی، تغییر ریتم تنفسی، عرق‌کردن دست و موارد مشابه اولین قدم برای مدیریت واکنش‌های شدید بدنی است.
با فعالیت‌هایی هنری و ورزش‌های هوازی و آرامش‌بخش می‌توان تا حد زیادی این نشانه‌ها را کنترل کرد تا در موقعیت‌های مختلف رفتارهای درست‌تری کرد.
البته نباید این روش‌ها را به‌عنوان نسخه درمانی مطلق به کار گرفت و آن جایگزین روش‌های درمانی تخصصی کرد.
صحبت‌کردن از تروما کافی نیست!
اگرچه صحبت‌کردن از یک تجربه تلخ می‌تواند به فرد کمک کند تا اتفاق را در یک روایت منسجم قرار دهد؛ اما تروما تنها یک خاطره ذهنی نیست که با صحبت‌کردن حل شود.
زمانی که در اثر یک اتفاق سیستم عصبی و بدنی درگیر شدند باید از روش‌های درمانی استفاده کرد.
نکته مهم کتاب برای زندگی روزمره
در کتاب بدن فراموش نمی‌کند این موضوع مهم را می‌آموزیم که بدن ما بعد از یک تجربه ناخوشایند با واکنش‌های شدید سعی می‌کند با موضوع برخورد کند.
نباید این واکنش‌های طبیعی بدن را با برچسب‌هایی مانند تنبل بودن، ضعیف‌بودن یا بی‌ارادگی قضاوت کرد. بدن در این حالت در حال محافظت از خود ما در حال نشان‌دادن یک الگوی خاص مانند بی‌حالی، خواب‌آلودگی، بی‌حوصلگی و غیره است.
شما باید با شناخت و توجه به این نشانه‌ها راه‌های سالم‌تری را برای گذر از بحران و تروما بیاموزید و احساسات و رفتارتان را تنظیم کنید.
سخن پایانی: مهم‌ترین پیام کتاب بدن فراموش نمی‌کند
مهم‌ترین پیام کتاب برای خواننده این است که تجربه‌های ناخوشایند و تلخ جسم و روح ما را به‌شدت آزرده می‌کنند. اما چنین تأثیراتی لزوماً کاملاً ماندگار نخواهند بود. باید در این شرایط درباره واکنش‌های بدن، ارتباط سالم با اطرافیان، ایجاد حس امنیت و استفاده از درمان مناسب اطلاعات کسب کنید و وارد روند بهبود جسمی و روحی شوید. بسل وندر کولک اعتقاد دارد تجارب تلخ و گذشته را نمی‌توان پاک کرد؛ بلکه باید بیاموزیم چگونه تأثیر گذشته بر زندگی امروز را کم کنیم.
فایل صوتی خلاصه کتاب بدن فراموش نمی‌کند
اختصاصی نشریه اینترنتی نوجوانها – زینب آرزومند پیرپشته
