فکر کن یک درخت پُراز میوهی رسیده است. هر میوه، یک آدم است. بعضیها زودتر میرسند و از شاخه جدا میشوند؛ میافتند به دست باغبانی که آن طرفتر است. ما اینجا، روی شاخه، میمانیم و آن دوستِ جدا شده را فقط با یادش و خاطرههایش میشناسیم. مرگ هم شبیه همین است؛ یک رفتنِ توأم با رمز و راز. اما آدمهای باایمان، برای این «رفتن»، یک زبانِ رمز پیدا کردهاند: دعا.
در میان این دعاها، یکی از خاصترینها، دعای المیت است. این دعا، مثل یک نامهی مهربانی است که ما اینجا، از پشتِ پردهی دنیا، برای عزیزی که رفته میفرستیم. شاید بپرسی مگر میشود؟ مگر او میشنود؟
تصور کن کسی به سفر دور و درازی رفته که آنجا هیچ تماس تلفنی برقرار نیست. اما ما میدانیم که اگر برایش نامه بنویسیم و با دلِ پر آرزو کنیم، این انرژیِ مثبت و این محبت، به شکلی به او میرسد. دعا برای مرده هم دقیقاً همین طور است. روحِ او در دنیای دیگر، نیازمند نور و کمک است و دعای ما، مثل یک بستهی کمکیِ معنوی، به دستش میرسد.
دعای المیت
دعای المیت، یک متن کوتاه اما پُرمغز است که معمولاً در مراسم تدفین یا هنگام زیارت قبر خوانده میشود. متن عربی این دعا این است:
اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِحَیِّنا وَ مَیِّتِنا، وَ شاهِدِنا وَ غائِبِنا، وَ صَغیرِنا وَ کَبیرِنا، وَ ذَکَرِنا وَ اُنْثانا.
اَللّهُمَّ مَنْ اَحْیَیْتَهُ مِنّا فَأَحْیِهِ عَلَى الْاِسلامِ، وَ مَنْ تَوَفَّیْتَهُ مِنّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْاِیمانِ.
اَللّهُمَّ لا تَحْرِمْنا اَجْرَهُ، وَ لا تُضِلَّنا بَعْدَهُ.
اما معنی این دعای زیبا چیست که آن را اینقدر خاص کرده؟
· بخش اول: یک درخواست جهانی!
قسمت اول دعا، خیلی جامع و فراگیر است. ما از خدا میخواهیم که همه را ببخشد: زندگان و مردگانمان، حاضرین و غایبینمان، کوچک و بزرگمان، مردان و زنانمان. این یعنی وقتی این دعا را میخوانی، در حال فرستادن حلقهای از محبت و بخشش به تمام کسانی هستی که میشناسی و حتی آنها که نمیشناسی. این نگاه، خیلی قشنگ است. نشان میدهد که دلت برای همه تنگ شده، نه فقط برای یک نفر.
· بخش دوم: یک آرزوی بزرگ برای “حال” و “آینده”
در بخش دوم، از خدا دو چیز مهم را درخواست میکنیم:
۱. برای کسانی که هنوز زندهاند (خودمان و دیگران)، از خدا میخواهیم که تا زندهایم، ما را بر دین اسلام نگه دارد. یعنی کمکمان کند که راه درست را پیدا کنیم و در آن ثابت قدم بمانیم.
۲. برای کسانی که از دنیا رفتهاند، آرزو میکنیم که با ایمان از دنیا رفته باشند. این، بزرگترین هدیهای است که یک انسان میتواند داشته باشد.
· بخش سوم: یک پیوند ناگسستنی
این قسمت، خیلی شخصی و عمیق است. ما از خدا میخواهیم: «خدایا، ثواب این دعا و اعمال خوبی که برای مرده میفرستیم را از ما دریغ نکن و پس از او، ما را گمراه مکن.»
این یعنی چی؟ یعنی مرگ عزیزان، برای ما یک «زنگ بیدارباش» است. به ما یادآوری میکند که زندگی جاودان، آن طرفتر است و ما نباید در غم و گمراهی خودمان را گم کنیم. بلکه باید مسیر درست را ادامه دهیم. این درخواست، یک ارتباط عاطفی و معنوی قوی بین ما و فرد متوفی ایجاد میکند. گویی به او میگوییم: «همچنان که ما برای تو دعا میکنیم، تو هم در دنیای دیگر، برای استواری ما دعا کن.»
چرا دعای المیت برای نوجوانان مهم است؟
شاید فکر کنی مرگ و این دعاها، موضوعات سنگینی برای سن تو هستند. اما در واقع، نگاه کردن به این مفاهیم، میتواند تو را به یک “نوجوان آگاه” تبدیل کند.
· کمک میکند با غم کنار بیایی: وقتی یکی از عزیزانت را از دست میدهی، احساس درماندگی میکنی. دعای المیت، به تو یک “کار عملی” میدهد. به تو میگوید که میتوانی کاری برای او انجام دهی. این عمل، بار غم را برایت سبکتر میکند.
· یادت میاندازد که تو تنها نیستی: این دعا به تو میفهماند که حتی وقتی کسی نیست، تو میتوانی با خدا حرف بزنی و برای کسی که دوستش داری، طلب خیر کنی. این، یک حس امنیت و پیوند عمیق ایجاد میکند.
· به زندگی تو معنا میدهد: خواندن مداوم این دعا، به طور ناخودآگاه به تو یادآوری میکند که زندگی روی زمین، بینهایت و همیشگی نیست. این فکر، تو را به فکر میاندازد که از “حالا” استفاده کنی، کارهای خوب انجام دهی و برای “فردای” خودت هم سرمایهگذاری معنوی بکنی.
پس دفعهی بعد که در مراسم ختم یا کنار قبر یکی از عزیزانت حاضر شدی، یا حتی در اتاقت تنها نشستی و یاد کسی که رفته افتادی، این دعای کوتاه را با صدای بلند یا در دلت بخوان. مطمئن باش که این نامهی محبتآمیز، به دست او میرسد و هم برای او نور و آرامش میآورد و هم برای خودت، یک حس خوب و به یاد ماندنی.
این دعا، یادگاری است که از امروز برای فردای خودت و عزیزانت میفرستی.
اختصاصی نشریه اینترنتی نوجوان ها – هانا مرادی
