روزهای کودکیتان را به یادآورید آن زمان که در دورهمیهای خانوادگی همه با هم مشغول صحبت و بازی و خوشگذرانی بودید؛ همه چیز چقدر جذابتر بود و زمان چقدر خوشتر میگذشت. امروزه متأسفانه بیشتر اوقات افراد خانواده سرگرم تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و برنامههای تلویزیونی هستند! اجرای بازی فکری گروهی در جمعهای خانوادگی راهی برای گذراندن زمان باکیفیت در کنار یکدیگر است. این راه علاوه بر تقویت ارتباط میان اعضای خانواده، سرگرمی و هیجان سالم به شمار میرود. ضمناً هر بازی فکری مهارتهایی مانند تمرکز، تصمیمگیری، حل مسئله، برنامهریزی و کارگروهی را نیز در افراد تقویت میکند. اگر به دنبال چند بازی جذاب گروهی برای دورهمیهای خانوادگی هستید، در بخش اول این مقاله با ۵ بازی اول آشنا شوید.

بازی برج هیجان (جنگا)
بازی فکری برج هیجان یا همان جنگا نهتنها در ایران بلکه در سراسر جهان یکی از محبوبترین بازیهای گروهی به شمار میرود.
معرفی کوتاه بازی جنگا
لوازم این بازی ۵۴ قطعه چوبی عددگذاری شده است. این تکههای چوب بانظم خاصی مانند یک برج رویهم چیده میشوند.
بازیکنان باید بدون خرابشدن برج، قطعات را خارج کنند و مجدداً روی برج بچینند. این کار آنقدر ادامه پیدا میکند که برج خراب شود.
فواید انجام بازی جنگا
بازی جنگا یا برج هیجان بهعنوان یکی از برترین سرگرمیهای گروهی در جهان فواید زیر را به دنبال دارد:
- افزایش تمرکز
- تقویت هماهنگی دست و چشم
- افزایش دقت
- تقویت قدرت صبر برای تصمیمگیری درست
روش بازی
برج هیجان از ۵۴ قطعه چوبی تشکیل میشود؛ در ابتدای بازی این قطعات بهصورت ردیفهای سهتایی رویهم چیده میشوند. سهتکه چوب در کنار هم و ردیف دوم سه قطعه چوب در جهت مخالف ردیف اول. سپس هر بازیکن بر اساس قوانین بازی به ترتیب قطعات را برداشته و روی آخرین ردیف میچیند تا برج بلندتر شود. کسی که باعث فروریختن برج شود بازنده است.
قوانین بازی
این بازی هم مانند تمام بازیهای دیگر قوانین خاصی دارد که با رعایت آن جذابتر خواهد شد:
- هر بازیکن در نوبت خود باید تنها با یکدست یک قطعه را از قسمتهای میانی یا پایینی برج خارج کند.
- برداشتن قطعه چوب از آخرین ردیف کامل بالایی مجاز نیست.
- بازیکن نمیتواند همزمان دو قطعه را حرکت دهد یا از هر دودست استفاده کند.
- پس از خارجکردن قطعه، باید آن را بادقت روی بالاترین قسمت برج قرار دهد؛ اگر در حین یا بلافاصله پس از پایان حرکت برج فروبریزد، آن بازیکن بازنده خواهد بود.
رده سنی بازی جنگا
رده سنی این بازی ۶ سال به بالا است. بزرگترها با هم و بچهها با هم میتوانند از این بازی لذت ببرند.

بازی دومینو
بازی بعدی که برای اجرا در جمعهای خانوادگی بسیار توصیه میشود دومینو است. اما بازی فکری دومینو چیست؟ بیایید درباره جزئیات آن بخوانید.
معرفی کوتاه بازی
دومینو بهعنوان یکی از قدیمیترین بازیهای فکری معرفی میشود. در این بازی مهرههایی که دارای اعداد مشابه است کنار هم قرار میگیرد. در بازی دومینو بازیکنان باید زنجیرهوار مهرههایی با اعداد مشابه را کنار یکدیگر ردیف کنند.
فواید انجام بازی
اجرا بازی دومینو هم مانند هر بازی فکری دیگری فواید خاص خود را دارد. مهمترین فواید این بازی
- تقویت مهارت شمارش
- افزایش دقت و تمرکز
- تقویت تفکر منطقی
است. هر میکند و باید مهرههای خود را بر اساس عددهای مشابه به زمینبازی اضافه کند.
روش بازی
راهوروش این بازی چندان مشکل نیست. بر اساس قوانین شما تعدادی مهره دریافت میکنید؛ سپس باید بازی را با یکمهره آغاز کنید. در ادامه باید به ترتیب نوبت، مهرههای خود را که اعداد مشابه دارند به زنجیره دومینو اضافه کنید.
قوانین بازی
مهمترین قوانین این بازی که باید رعایت کنید عبارتاند از:
- شروع بازی با بازیکنی است که بیشترین مجموع عدد روی مهره ها را را بیاورد.
- هر بازیکن باید در نوبت خود مهرهای قرار دهد که حداقل یکی از اعداد آن با عدد انتهایی زنجیره بازی برابر باشد.
- اگر بازیکنی مهره هم عدد نداشته باشد در اینجا دو قانون وجود دارد که باید از قبل با هم توافق کنید؛ یا نوبت بازیکن میسوزد یا باید مهره جدید بردارد.
- بازی زمانی تمام میشود که یک بازیکن تمام مهرههایش تمام شود یا مهره مناسبی برای حرکت نداشته باشد.
- برخی خانهها، خانه امن هستند؛ اگر آنجا بروید در امان هستید.
رده سنی
رده سنی این بازی ۷ سال به بالا است. اگر بتوانید بچهها را هم در این بازیهای فکری شریک کنید تأثیر خیلی خوبی روی قوی تفکر و تصمیمگیری او دارد.

بازی منچ
بازی فکری منچ و مارپله یکی از قدیمیترین سرگرمیهای خانوادگی بهحساب میآید. امکان ندارد اسم بازی منچ را بشنوید و یاد خاطرات خود نیافتید. بد نیست که این بازی را هم دوباره به چرخه بازیهای خانوادگی برگردانیم.
معرفی کوتاه بازی
بازی منچ ترکیبی از شانسآوردن اعداد خوب روی طاس و حرکات برنامهریزی شده مهرههای روی کاغذ است. در این بازی حداقل دو نفر و حداکثر ۴ نفر با مهرههایی به رنگ آبی، قرمز، زرد و سبز میتوانند با همبازی کنند. هدف رساندن ۴ مهره به خانه امن است.
فواید انجام بازی
منچ بهعنوان یکی از محبوبترین بازیهای خانوادگی فواید خاص خود را بهخصوص برای کودکان و نوجوانان دارد.
- صبوری تا آخرین لحظه
- افزایش قدرت برنامهریزی
- تقویت روابط اجتماعی
- افزایش دقت
روش بازی
روش بازی آسان است. ابتدا یکرنگ مهره را انتخاب میکنید. سپس با انداختن تاس و آوردن عدد ۶ یکییکی مهرهها را وارد بازی میکنید. باید یک دور مسیر بازی را با انداختن مهره و آوردن اعداد مختلف طی کنید تا در آخر به خانه امن خود برسید.
قوانین بازی
بازیکنان در این بازی بهظاهر ساده باید قوانین زیر را رعایت کنند تا هیجان بازی حفظ شود.
- هر بازیکنان چهار مهره دارد.
- شروع بازی با بازیکنی است که عدد ۶ روی طاس را بیاورد.
- در این بازی میتوان مهره حریف را با قرارگرفتن در یکخانه با حریف زد و از بازی بیرون کرد.
- برنده بازی باید بتواند هر چهار مهره خود را به خانه امن خود برساند.
رده سنی بازی منچ
این بازی بهعنوان یکی از آسانترین و سرگرمکنندهترین بازیهای فکری مناسب رده سنی ۵ سال به بالا است.

بازی شطرنج
بازی فکری معروف شطرنج را که حتماً میشناسید. این بازی با قوانین خاص خود یک سرگرمی چالشی است که روی تقویت قوه تمرکز و حل مسئله بسیار تأثیر دارد.
معرفی کوتاه بازی
شطرنج که بهعنوان یک بازی فکری رسمی در جهان، مسابقات بینالمللی هم دارد، بر پایه راهبُرد و پیشبینی حرکات حریف انجام میشود. در شطرنج هر مهره حرکت مخصوص خود را دارد و هدف نهایی مات کردن شاه حریف است.
فواید انجام بازی
اگر بتوانید قوانین شطرنج را بهخوبی به ذهن بسپارید و حرکتهای درست هر مهره را فراموش نکنید انجام بازی شطرنج بهصورت گروهی یا انفرادی برای شما فواید زیادی خواهد داشت.
- افزایش تمرکز و جلوگیری از برش ذهنی
- رشد قدرت تفکر
- بهبود مهارت حل مسئله
- تقویت حافظه
روش بازی
صفحه شطرنج از ۶۴ خانه تشکیل میشود. ۳۲ خانه سیاه و ۳۲ خانه سفید است. هر بازیکن در صفحه شطرنج ۱۶ مهره دارد. ۸ مهره سرباز است و ۸ مهره دیگر به ترتیب دو رخ، دو اسب، دو فیل، یک وزیر و یک شاه است. هر کدام از این مهرهها حرکات مخصوصی در صفحه شطرنج دارند.
بر اساس این حرکتها هر کدام از بازیکنها بهنوبت مهرههای خود را حرکت میدهند.
قوانین بازی شطرنج
تمام قوانین بازی باهدف اصلی اینکه شاه حریف در وضعیتی قرار بگیرد که هیچ راه فراری نداشته باشد؛ وضع شد. این وضعیت «کیشومات» نام دارد. شرایط کیشمات با حرکات مخصوص مهرهها ایجاد میشود که قوانین بازی نیز است:
- شاه فقط یکخانه در هر جهت حرکت میکند.
- وزیر در تمام جهتها به هر تعداد خانه که بخواهد حرکت میکند.
- رخ بهصورت افقی و عمودی به هر تعداد خانه که بخواهد حرکت میکند.
- فیل فقط به شکل مورب به هر تعداد خانه که بخواهد حرکت میکند.
- اسب به شکل حرف L حرکت کرده و از روی مهرهها میپرد.
- سربازها در اولین حرکت میتواند دو خانهای حرکت کنند، اما بعد از آن فقط یکخانه روبهجلو حرکت میکنند و بهصورت مورب بهاندازه یکخانه حق حرکت دارند و مهره حریف را میزنند.
ضمناً بر اساس قانون مهره سفید آغازگر بازی است.
رده سنی بازی شطرنج
بچههای ۷ سال به بالا در صورت آشنابودن به قوانین میتوانند شطرنجبازی کنند.

بازی فکری دوز
بازی دوز یکی از بازیهای قدیمی است که روی تخته مخصوص یا روی کاغذ انجام میشود. این بازی جذاب بهعنوان یک بازی فکری خانوادگی هیجانانگیز میتواند گزینه دیگر شما باشد.
معرفی کوتاه بازی
در بازی دوز هر کدام از بازیکنان سه علامت یا سه مهره خواهند داشت آنها باید تلاش کنند سه علامت را در یک ردیف چه بهصورت عمودی، چه بهصورت افقی و یا چه بهصورت اریب ردیف کنند.
زمانی که سه علامت یا سه مهره ردیف شد بازیکن برنده میشود.
در این بازی شما علاوه بر اینکه باید حرکات رقیب را زیر نظر داشته باشید و راههای او را برای ردیفکردن مهرهها ببندید درعینحال باید بتوانید مهرههای خود را در یک ردیف قرار بدهید.
فواید بازی دوز
بازی دوز به نظر بازی سادهای میآید؛ اما وقتی در آن عمیق شوید میبینید که انجام آن فواید بسیار زیادی خواهد داشت:
- تقویت تفکر منطقی
- افزایش سرعت تصمیمگیری
- پیشبینی حرکات طرف مقابل
قوانین بازی دوز
- باید سه مهره را در یک ردیف عمودی یا افقی یا اریب بچینید.
- اگر بخواهید بازی دوز را روی کاغذ انجام دهید باید یک مربع ۳ در ۳ (۹ خانه) بکشید.
- نماد هر بازیکن ضربدر و دایره است.
- برنده کسی است که بتواند یک ردیف کامل را پر کند.
- اگر همه خانهها پر شود و هیچ خط ردیفی تشکیل نشود بازی مساوی خواهد شد.
رده سنی بازی دوز
این بازی باتوجهبه مدل خود از رده سنی ۵ سال تا به بالا قابلاجرا است.
برای بزرگسال مجموعه ۴ تختهای دوز چالشانگیزتر است.
جمعبندی
انجام بازی فکری در جمعهای خانوادگی تنها یک سرگرمی ساده نیست؛ بلکه فرصتی ارزشمند برای تقویت روابط خانوادگی، افزایش مهارتهای ذهنی و خلق خاطرات ماندگار محسوب میشود. بازیهایی مانند جنگا، دومینو، شطرنج، سودوکو و مونوپولی میتوانند ساعتها اعضای خانواده را سرگرم کنند و درعینحال مهارتهای مهمی را نیز آموزش دهند.
اگر به دنبال دورهمیهای شادتر و مفیدتر هستید، یکی از این بازیهای فکری را انتخاب کنید و لذت یک رقابت سالم خانوادگی را تجربه کنید. در این مطلب روش و قوانین ۵ بازی فکری هیجانانگیز شامل برج هیجان (جانگا)، دومینو، منچ، شطرنج و دوز را برای جمعهای خانوادگی را برایتان کاملاً دقیق آوردیم؛ بخش بعدی معرفی بازی مونوپولی، اوتلو و… را که پس فردا منتشر میشود از دست ندهید.😉
اختصاصی نشریه اینترنتی نوجوان ها – زینب آرزومند پیرپشته