تاریخ انتشار : 1396/10/4 12:13

باغ دلگشا یکی از زیباترین باغ های تاریخی شهر شیراز است که گفته می شود مربوط به سه دوره ساسانیان، صفویان و قاجاریان است. این باغ به دلیل درختان نارنج فراوان و آب نماهای زیبایش شهرت خاصی پیدا کرده است.
باغ ایرانی سه ساختار و طراحی منحصربه فرد دارد: اول در مسیر عبور جوی آب قرار دارد. دوم این که با دیوارهای بلند محصور است و سوم در داخل باغ عمارت تابستانی و استخر آب قرار دارد. این سه مشخصه، باغ های ایرانی را متمایز می کند. در واقع جهانگردن اروپایی پس از مشاهده باغ های ایرانی، آن ها را با مشخصه و نام «پرشین گاردن» وصف کردند. باغ های ایرانی با تاریخ پیدایش قنات پیوند دارد و باغ سراها با ساختار و طراحی منحصر به فرد درون باغ ها وجود دارند. اولین باغ های ایرانی در مسیر خروجی قنات ها شکل گرفته است. باغ ایرانی پاسارگاد را ریشه معماری این باغ ها دانسته اند. کوروش کبیر اولین شخصی است که در ایران شخصا دستور داده بود که باغ پاسارگاد ایجاد شود. از این رو شهر شیراز با داشتن آب و هوا و سرزمینی مناسب برای ایجاد باغ، شهری است که دارای باغ های مختلف و زیبای ایرانی است.

باغ دلگشا نیز یکی از باغ های تاریخی شهر شیراز محسوب می شود که در شمال شرقی شیراز و در نزدیکی آرامگاه سعدی واقع شده است. به طور دقیق تر در سمت جنوب تنگ آب خان و در دامنه کوهستان قرار دارد.

تاریخچه
سابقه آبادانی باغ دلگشا به زمان پیش از اسلام و دوران ساسانیان باز می گردد. این باغ در نزدیکی کهندژ بوده که قدمت آن به دوره هخامنشیان و ساسانیان باز می گردد. باغ مذکور در دوران صفویه نیز از باغ های مهم و تفریحی بوده و در عکس های گردشگران اروپایی هم دیده شده است. علاوه بر این، در زمان تیمور گورکانی در بهترین وضعیت خود و در اوج آبادانی بوده، به گونه ای که تیمور با دیدن آن، دستور ساخت باغی را با همین نام در سمرقند داد.

باغ دلگشا در دوران افشاریان هم از آبادانی برخوردار بوده است؛ بدترین وضعیت آن مربوط به حد فاصل دوره حکومت نادرشاه افشار تا شروع سلسله زندیه است که آسیب های فراوانی دید و البته در زمان کریم خان زند مجددا احیا شد. برخی از ساختمان های موجود در این باغ مربوط به دوران قاجاریه است.
معماری

مساحت باغ دلگشا ۷٫۵هکتار و بیشترین درختی که در آن یافت می شود، نارنج است که درهنگام اردیبهشت شکوفه های زیبا و عطر و بوی دل انگیز آن ها فضای باغ را بسیار دلنشین می کند.

عمارت موجود در وسط باغ که ساخت آن مربوط به دوره زندیه است، به شیوه معماری کاخ های ساسانی بیشاپور ساخته شده است. این عمارت سه طبقه ای، دو درب ورودی در دو طرف ساختمان دارد و شامل یک تالار بزرگ به همراه چهار شاه نشین است. ایوان بزرگی با دو ستون در طبقه میانی آن وجود دارد که رو به استخر است و پیرامون آن اشعاری از شوریده (شاعر عهد صفوی صاحب مثنوی سحر حلال از اهالی شیراز) با خط نستعلیق نوشته شده است.

سقف هایی از چوب با گچ بری های زیبا به همراه آینه کاری ها و نقاشی هایی از رنگ روغن نیز به زیبایی این عمارت می افزایند. در مقابل ساختمان عمارت نیز حوض سنگی بزرگی جلب توجه می کند. آب باغ هم از آبی که از چشمه قنات آرامگاه سعدی جاری است، تامین می شود. روبه روی ساختمان نیز حوض بزرگی وجود دارد و در هر سوی آن آبشارهای فراوانی دیده می شود. به علاوه ساخت اولین عمارت کلاه فرنگی ایران نیز در این باغ به ثبت رسیده است.

این باغ که در سال ۱۳۸۱ و به شماره ی ۹۱۲ به ثبت ملی رسیده، اکنون در اختیار شهرداری شیراز است؛ اما متاسفانه در چندسال اخیر دست خوش حریق شده و آسیب های جدی دیده است.

کجارو

مطالب مرتبط:

نارنجستان قوام: یادگاری تاریخی در قلب شهر بهار نارنج(3)

کاربر عزیز

چنانچه این مطلب مورد توجه شما قرار گرفت، لطفا آن را لایک کنید.

به اشتراک بگذارید :

نظر خود را بنویسید Click here to cancel the reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

حرفهایی که کهنه نمی شوند
مشاهده آرشیو
کاربران فعال سایت
loader....