%d8%b3%d9%81%d8%b1%d9%87-%d9%87%d9%81%d8%aa-%d8%b3%db%8c%d9%86

داستان در مورد عید نوروز

اگر کمی اهل ادبیات باشید می دانید که سهم مهمی از دیوان های اشعار و کتاب های مشهور ادبی ما به توصیف بهار و وصف جشن های نوروزی اختصاص دارد، چیزی که ما آن را به عنوان بهاریه می شناسیم. نوروز با تمام آداب مفصلش، در شعر شاعران توصیف شده و شرح مراسم و آیین هایش در کتاب ها آمده و روایت ها و داستان های بسیار دارد. اما در ادبیات معاصر ما بخصوص در ادبیات داستانی، گویا نویسندگان با روایت داستان عید نوروز قهر کرده اند و با این که این آیین کهن می تواند بستر خلق های ادبی فراوانی باشد، در مورد آن دریغ شده است.

با این حال اشاره های مختصری هم به عید نوروز در بعضی از داستان های ما هست و اگر اهل خواندن داستان باشید حتما به آن ها برخورده اید. در این نوشته به آثار چند نویسنده مشهور معاصر می پردازیم که عید را دستمایه کارشان قرار داده اند. اگر اهل ادبیات هستید و دلتان می خواهد در نوروز کتابی با حال و هوای این روزها بخوانید، این داستان ها را به یاد داشته باشید.

دید و بازدید به رسم دهه 30

کتاب داستان عید نوروز

معروف ترین داستان عید نوروز سخن گفته شده، داستان «دید و بازدید» جلال آل احمد است. این کتاب عنوان نخستین مجموعه داستان منتشر شده از این نویسنده هم هست که در سال1326 چاپ شد. داستان دید و بازدید به پایان بندی خوبش مشهور است و در آن از رفتار مردم آن دوران(که شاید هنوز هم ته مانده های آن وجود داشته باشد) در برگزاری مراسم نوروز و عادت های آن ها انتقاد شده است. این سبک، یعنی همین انتقادهای اجتماعی، سنتی بود که در آثار دیگر نویسندگان آن دوران هم وجود داشت. البته در این داستان به عادت های خوب مردم هم برمی خورید؛ بخصوص آن جا که خانم بزرگ به رسم عیدی، اسکناسی کف دست راوی می گذارد و جیب هایش را از نقل و شیرینی و گندم و شاهدانه پر می کند. البته در همین داستان به نویسندگانی هم برمی خورید که در روزهای آخر اسفند آگهی می کردند تعطیلات نوروز به سفر خواهند رفت و از دیدار دوستان محرومند: «تبریکات صمیمانه ام را در این نوروز ملی باستانی به خدمت تمام دوستانی که همه ساله سرافراز می فرمودند تقدیم داشته و در ضمن خبر مسافرت چند روزه خود را به نواحی جنوب اعلام می دارم.

از این جهت با هزار تاسف و پشیمانی از پذیرفتن و درک حضور دوستان در ایام نوروز معذور و امید است که....»

خانم نویسنده نوروز دوست

داستان کوتاه خوان ها، اگر آثار سیمین دانشور همسر جلال آل احمد را خوانده باشند، داستان عید ایرانی ها را به یاد دارند. این داستان یکی از معدود داستان هایی است که به شکل خاص به یکی از آیین های نوروزی می پردازد. داستان عید ایرانی ها در کتاب «شهری چون بهشت» منتشر شده است که داستان های خواندنی دیگری هم دارد. اما عید​​​​​دایرانی ها، به یک عنصر نوروزی که حالا دیگر رو به زوال است، یعنی ـ حاجی فیروز ـ می پردازد. در این داستان 2 کودک آمریکایی، با یک حاجی فیروز مواجه شده اند و جنبه هایی از فرهنگ ایرانی در آن زمان و شرایط اجتماعی دوران در این داستان نمایانده می شود: «تد و جان با ماشین مدرسه به خانه برمی گشتند. ماشین سر دوراهی نرسیده به قلهک ترمز می کرد و آن ها پیاده می شدند و تا خانه شان چندان راهی نبود. یک روز نرسیده به دو راهی مرد سیاهی را دیدند که روی کنده درختی که شاخه هایش را زده بودند ایستاده. اگر وقتی ماشین بچه ها رد می شد مرد سیاه سلام نظامی نداده بود، هرگز به فکرشان نمی رسید که مجسمه نیست.

وقتی ماشین مدرسه ترمز کرد، تد و جان برگشتند و رفتند سر وقت حاجی فیروز... روی هم رفته از همه چیز حاجی فیروز خوششان آمد. از لباس قرمز، از کلاه بوقی، از صورت سیاه، از صدای دایره زنگی و از آوازش و بعد از کنجکاوی زیاد فهمیدند که حاجی فیروز پیش از عید ایرانی ها پیدایش می شود، اما هنوز زمستان بود و حاجی فیروز آمده بود. پس چرا آمده بود؟ و باز کنجکاوی...و به این نتیجه رسیدند که حاجی فیروز گاهی آب حوض می کشد، گاهی برف پارو می کند و پیش از عید حاجی فیروز می شود.شاید یک زمستان اصلا برف نیاید. شاید هیچ کس آب حوض خود را خالی نکند. مخصوصا زمستان و آب یخ زده حوض.»

البته سیمین دانشور در رمان جزیره سرگردانی هم یک فصل را اساسا به نوروز اختصاص می دهد. در آن فصل راوی به شرح و وصف آداب نوروزی برای خارجیانی می پردازد که در جشن نوروز حضور یافته اند.

داستان نویسی در مورد عید نوروز

مجید و لباس عیدش

کم تر نسل سومی اهل ادبیاتی است که قصه های مجید اثر هوشنگ مرادی کرمانی را خوانده باشد و داستان لباس عید مجید را به یاد نداشته باشد مجید پسر ساده دل کرمانی با روحیه بذله گویش، در خانواده ای فقیر زندگی می کند و جز یک بی بی و یک خواهر کسی را ندارد، اما همین مجید هم برای لباس عیدش برنامه ها دارد. ماجراهای کت و شلوار عید مجید در این داستان نوروزی جذابی از این نویسنده آمده که خواندنش در عین این که خنده را به لب می نشاند، ته رنگی از اندوه هم دارد. خود مرادی کرمانی درباره این داستان می گوید: «من مدتی هم برای رادیو داستان می نوشتم. عید بود که گفته بودند داستانی بنویسم که مسائل نوروز در آن باشد. من یاد همان قصه افتادم. گفتم من داستانم در مورد بچه ای است که تنها و یتیم است و موقعیت خاصی دارد، مادربزرگش نمی تواند خواسته هایش را برآورده کند، در عین حال طنز هم هست. این داستان را می نویسم. اول مخالفت کردند که ما یتیم و یتیم بازی نمی خواهیم و برنامه برای عید است و این حرف ها. اما من سماجت کردم. داستان را نوشتم و توی اجرا هم خوب از آب درآمد.

نوروز به روایت قصه ها

قدیمی ترین داستان نویسی که در آثار خود به نوروز توجه می کند، عبدالحسین صنعتی زاده کرمانی است. او که پدر رمان تاریخی ایران خوانده می شود از اولین رمان نویس های ایرانی و صاحب رمان های متعددی است که از آن میان 3 رمان «دامگستران یا انتقام خواهان مزدک»، «مجمع دیوانگان» و «رستم در قرن بیست و دوم» در دهه اول قرن شمسی حاضر و تقریبا هم زمان با «یکی بود یکی نبود» جمال زاده نوشته شده اند. از این میان در رمان «مجمع دیوانگان» صنعتی زاده به آینده سفر می کند و نو شدن بشر را نوید می دهد که از قضا هم زمان است با نوروز ایرانیان و نو شدن طبیعت. پس از صنعتی زاده باید از علی دشتی نام برد که اگرچه یک رمان با عنوان «فتنه» نیز در کارنامه خود دارد، اما داستان نویس نبود. او را باید بیش تر روزنامه نگار و اهل تحقیق به حساب آورد. دشتی در «ایام محبس» خود که شرح دوره کوتاه زندان اوست، مراسم نوروز را میان زندانیان مطرح می کند. اما توجه فولکلوریک به نوروز را باید در داستان «دختر رعیت» به آذین جست. در این داستان، وقتی ماجراهای کودکی صغرا قهرمان داستان تعریف می شود، از نوروز و مراسم آن بسیار یاد می شود.

jamejamonline.ir


بیشتر بخوانید :
امتیاز این مطلب:
به اشتراک بگذارید :
مطالب مرتبط

نظر خود را بنویسید Click here to cancel the reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

ویژه رمضان
مناجات استاد شجریان
ربنای استاد شجریان
تواشیح اسما الحسنی
عکس روز
آبشار ورزان واقع در ییلاقات سوباتان

آبشار ورزان واقع در ییلاقات سوباتان

فرستنده :

ارسال عکس برای ما آرشیو عکس روز
حرفهایی که کهنه نمی شوند
مشاهده آرشیو
کاربران فعال سایت
loader....