,

ساسانیان حکومتی بودند که از  سال ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی (۴۲۷ سال) بر ایران حکمفرمایی کردند. آنان که خود را از نسل هخامنشیان می دانستند در پارس حکومت می کردند. آنها تاثیر زیادی بر فرهنگ و هنر ایران گذاشته و تحول بزرگی در آن به وجود آوردند. در این مطلب قصد داریم به نقاشی ساسانیان بپردازیم.

نقاشی ساسانیان

پایه و اساس این هنر عظیم در زمان پادشاه بزرگ ساسانی یعنی اردشیر اول نهاده شد. او سعی داشت هنر ایرانی را دوباره زنده کند. بنابراین هنر این دوره بسیار برگرفته از هنر هخامنشی است. در زمان جانشینان اردشیر شاه، به دلیل جنگ هایی که بین ایران و روم به وجود آمد، تلفیقی بین هنر این دو کشور بر قرار شد و سبک های جدیدی در هنر ایران پدیدار گردید.

نمونه مهم آن موزاییک های کاخ بیشابور در نزدیکی کازرون امروز است که احتمالا با کمک هنرمندان رومی یا اسرای رومی که به دست ارتش ایران اسیر شده بودند ساخته شده است. در دوره ساسانی دیوار کاخها به نقاشی های زیبا آراسته می شدند. نمونه هایی از موزاییک های ساسانی را می توانید در سایت موزه ملی ایران ببینید.

هنر عهد ساسانی از سنت های پارسی و هنر رومی ها و هنر دولت اشکانی تشکیل شده بود که این هر سه باعث شکل گرفتن هنری جدید و نو در دوره ساسانیان شد.

منابع مطالعه نقاشی ساسانی

منابعی که برای مطالعه در نقاشی ساسانیان لازم است یا اندک است و یا تخریب شده و از بین رفته است اما از طریق نوشته های تاریخ نویسان و یا مسافران خارجی می توان به نمونه هایی از نقاشی ساسانی پی برد.

مثلا مسعودی، تاریخ نویس ایرانی، در سرگذشت شاهان ایرانی از بنایی نام برده است که در شهر استخر فارس در نزدیکی تخت جمشید ساخته شده بود و روی آن نقاشی دیواری کشیده شده. آمیانوس نیز در سفر نامه خود از تصویری که شامل عکس شاهان ایرانی بوده و در آتشکده آذر گشنسب در آذربایجان دیده است نام می برد.

نقاشی ساسانیان

نمونه هایی از نقاشی ساسانیان

در شهر تاریخی شوش نیز نمونه هایی از نقاشی ساسانیان دیده می شود. یک نمونه از آن در سالن ستون داری است که صحنه ای از شکار و همچنین تصاویری از ماه و ستاره در آن دیده می شود. البته بعضی معتقدند این نقاشی متعلق به دوره اشکانی است.

نقاشی دیگری که از آن زمان مانده در ایوان کرخه به دست آمده است. ایوان کرخه یکی از کاخهای ساسانی است. در آن تصاویری از اشخاصی در قسمت پذیرایی کاخ کشف شده است. در حاجی آباد فارس و در تپه حصار و در چند مکان دیگر نیز نقاشی هایی دیگر کشف شده است.

نقاشی ساسانی و تاثیر آن بر کشورهای دیگر

 تاثیر نقاشی ساسانی تا سرزمین های شرق دور و نیز مناطقی از چین هم رسید. چهار دین متفاوت توسط ایرانیان به کشور چین راه یافت و سه دین از این چهار دین برای تبلیغ دین خود از هنر نقاشی استفاده می کردند.

فردوسی در این باره می گوید:

بیامد یکی مرد گویا ز چین که چون او مصور نبیند زمین

به صورتگری گفت پیغمبرم ز دین آوران جهان برترم

یکی از مهم ترین این چهار دین، دین مانوی است که توسط پیامبر این دین یعنی مانی آورده شده بود. مانی نقاشی را معجزه خود می دانست و برای تبلیغ و دین خود از نقاشی استفاده می کرد. کتاب نقاشی مانی «ارژنگ» نامیده می شود و برگه هایی اندک از این کتاب کشف شده است.

موضوعات این نقاشی ها به آفرینش و خلقت مربوط می شد. در این هنر حاشیه ها را به وسیله گیاهان و درختان تزیین می کردند .رنگ های به کار رفته در آثار مانی بسیار شفاف و درخشان و شامل آبی روشن، سبز، نارنجی سرخ و لاجوردی است.

نقاشی چینی در اصل همان نقاشی ایرانی است که از راه ترویج دین مانی به آنجا رفته است. در زمان تیموریان نسخه های خطی را با مینیاتور تزیین می کردند که این هنر توسط مانی ابداع شده بود و به سرزمینهای شرق دور راه یافته بود.

نقاشی ساسانیان
برچسب ها:
3 دیدگاه تاکنون ثبت شده
  1. محمد رضایی 2 سال قبل

    خوب بود ولی از نقاشآن معروف دوره صحبتی نشده بود .

  2. شیدا 6 سال قبل

    ممنون

  3. سوسن 6 سال قبل

    سلام خوب بود ای کاش از عکسهای بیشتری استفاده میکردین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید

یا    

رمز خود را فراموش کرده اید؟

ساخت یک حساب جدید